Stok ve Akış Deneyi

Sistem düşüncesi, herhangi bir parçanın detayına odaklanmak yerine, bütünü ve ilişkiler ağını görmeyi sağlayan bir bakış açısıdır. Özellikle soyut kavramların ve ilişkilerin görünür hale gelmesi anlaşılmasını kolaylaştırdığı gibi yorumlanması için de somut veri sağlar. Öğretmen eline plastik bir bardak ve içi su dolu şişe alır. Ardından yavaşça bardağa suyu dökmeye başlar. Bardağın bir stok olduğunu ve stoka girişinde şişeden akan su olduğunu söyler. Bir süre sonra bardak taşar ve su dökülür. Su taştığında öğretmen şunu söyler: "Bardağımızın stoğu suyla doldu. Artık daha fazla stoğu koyacak yer olmadığından su taştı. Eğer bardağın altına bir delik açsaydık sizce ne olurdu?" Sorusunu sorar ve ardından bir kalemle plastik bardağın altında delik açar. "Şimdi ne oldu?" sorusunu sorar. Bardağın altındaki deliğin su stoğunu boşaltan bir çıkış olduğunu söyler. Bir süre bekler ve bardağın içindeki su tamamen boşalır. "Şimdi ne oldu?" diye sorar. Ardından şişeden yavaşça altı delik bardağa su dökmeye başlar. "Sizce ne olacak?" diye sorar. Öğrencilerin tahminleri alındıktan sonra bardaktaki su stokuna şişeden dökülen suyun giriş, altındaki deliğin de çıkış olduğunu söyler. Suyun bardakta birikiminin bir stok oluşturduğundan bahseder. Ardından hayattaki tüm olayların bir birikim yarattığını ve bu birikimlere stok dendiğini söyler. "Mutluluğumuz da birikir mi?" diye çocuklara sorar. Bazı olayların mutluluk durumumuzu artırdığını, bunların neler olduğunu sorup sohbete devam edilir. Bazı olayların bizim mutluluğumuzu etkilediği ve bunların neler olduğu sorulur. Öğretmen Canlılar Kitabı 45. sayfada yer alan stok akış diyagramını yaklaşık 3 metre olacak şekilde yere tebeşirle çizer. Stok kısmına bir gülen yüz çizilir ve bu stok akış diyagramının "okuldaki mutluluk" birikimini gösterdiğini söyler. Stoğa girişi bizi mutlu eden olaylar, çıkışı da bizi mutsuz eden olaylar olduğunu söyler. Okulda bizi mutlu eden olayları stok akış diyagramındaki giriş kutusuna, bizi mutsuz eden olayları da çıkış kutusuna resimlemeleri istenir. Okuldaki mutluluk stoğumuzun artması için girişin mi çıkışın mı daha çok olması gerektiği sorulur. Okuldaki mutluluk stoğumuzu artırmak için neler yapılabileceği hakkında grupça sohbet edilir. "Hepimiz aynı şeylerden mi mutlu oluruz? Hepimizi mutlu eden şey ne olabilir?" soruları sorulur. Etkinlik bitiminde 45. sayfadaki çalışma tamamlanır. Çocuk sayısı kadar fon kartonundan renkli daire ve kare şekilleri kesilerek hazırlanır. Renkli daire ve kare şekilleri sınıfın çeşitli yerlerine saklanır. Sınıfın ortasına elektrik bandı yardımı ile büyük daire ve kare şekilleri çizilir. Daire ve kare şeklinin özellikleri ile ilgili sohbet edilir. Müzik açılınca çocuklar, tüm saklı daire ve kare şekillerini bulmaya çalışırlar. Bulunan daireler çizili olan büyük dairenin içine konulur, kare şekilleri çizili büyük kare şeklinin içine konulur. Daire ve kare şekilleri renklerine göre gruplanır. Daire ve kare şekilleri sayılarak kaç tane olduğu bulunur. Çocuklardan sınıfta kare ve daire şekline benzeyen nesneler göstermeleri istenir. Çocuklara "koşarak dairenin içine girelim, yürüyerek karenin içine girelim, yuvarlanarak dairenin içine girelim" yönergeleri verilir ve çocukların yapması istenir. Öğretmen klasik müzik açar ve gözlerini kapatıp mutlu oldukları bir yer, bir eşya vb. hayal etmeleri istenir. Gözlerini açtığında hayal ettiklerini resim ya da bir çalışma ile göstermesi istenir. Çocuklara boya, sim, pul gibi artık materyal, baskı kalıpları, kağıt verilir. Bütün bu malzemeleri kullanarak bir ürün ortaya çıkarmaları söylenir. Biten çalışmalar anlatılır ve tüm sınıfın ürünlerinde kolaj yapılarak mutluluk tablosu etkinliği oluşturulur. Etkinlik sonrası kişisel ve sınıf temizliği yapılır. Üzeri kirlenen çocukların fark edip kıyafetlerini değiştirmek için öğretmene söylemesi istenir.