Müzeler Haftası

Öğretmen etkinlikten önce bahçede düz, güvenli ve çocukların çevresinde dolaşabileceği bir alan seçer. Büyük boy fon kartonuna “Açık Hava Heykel Müzesi” yazar; kartonu çocukların görebileceği yere asmak için hazır eder. Masalara her çocuk için bir A4 kâğıdı, yeterli kil hamuru ve oyuncak merkezindeki bıçak, çatal gibi şekil verme materyallerini yerleştirir. Çocuklar yarım ay biçiminde oturduğunda öğretmen, “Bu hafta Müzeler Haftası. Müze, eski ve değerli eşyaların, resimlerin ve heykellerin saklanıp korunduğu yerdir.” der. Kısa ve somut ifadelerle, “İnsanlar müzeye bakmaya gider. Orada eskiden yaşayan insanların neler kullandığını öğreniriz.” açıklamasını yapar. “Müzede neler olabilir?” diye sorar; çocukların her cevabını kabul ederek “Eski bir kap olabilir, heykel olabilir.” biçiminde genişletir. Öğretmen “Şimdi müzedeymişiz gibi sessizce yürüyeceğiz; ellerimiz eserlerimize dokunmadan yanımızda kalacak.” der ve çocuklarla sınıf içinde yavaş müze yürüyüşü yapar. “Dur” denildiğinde çocuklar heykel gibi donar; “Bak” denildiğinde yalnızca gözleriyle çevreyi inceler. İki-üç kez tekrarlanan bu kısa hareket oyunu, müzede dikkatli davranmayı somutlaştırır. Ardından çocuklar yeniden yarım aya gelir. Öğretmen kaynakta yer alan “Müzeler” şiirini kısa bölümlere ayırarak, yavaş ve ritimli biçimde okur. “Resim, heykel müzesi” sözlerini el hareketleriyle modeller; çocukları yalnızca bu kısa bölümü kendisiyle birlikte söylemeye davet eder. Söylemek istemeyen çocuklar el hareketi yaparak ya da dinleyerek katılabilir. Öğretmen, “Bugün kendi açık hava heykel müzemizi yapacağız.” diyerek masalara geçişi birer küçük müze ziyaretçisi gibi sessiz adımlarla gerçekleştirir. Kil hamurunu avucunda yuvarlayıp bastırarak basit bir top ve uzun bir şekil yapar; çatalın çizgi, bıçağın iz bırakabileceğini gösterir. “Kili ağzımıza götürmüyoruz; araçları arkadaşımızdan uzağa, masada kullanıyoruz.” hatırlatmasını yapar. Her çocuğa tek cümlelik yönerge verir: “Önce kilini seç, sonra bir heykel yap.” Çocuklar insan, hayvan, ev, top, çizgili taş ya da hayal ettikleri başka basit bir figür oluşturmakta özgürdür. Karar vermekte zorlanan çocuklara iki seçenek sunar: “Yuvarlak bir heykel mi, uzun bir heykel mi yapmak istersin?” Öğretmen masaları dolaşır; çocukların yerine yapmadan “Bastır”, “Yuvarla”, “Çatalla iz yap” gibi kısa modellemelerle destek verir. Çocuğun çalışmasını fark ederek “Heykelinde çizgiler yaptın.”, “Bunu dikkatlice ayakta tutmaya çalışıyorsun.” der. Heykeli devrilen çocuğa “Altını biraz genişletelim mi?” diyerek birlikte çözüm denemesi sunar. Erken tamamlayan çocuklar heykellerine çatal ile iz ekleyebilir veya ikinci küçük bir eser yapabilir. Çocuklar çalışmalarını bitirdiğinde heykellerini kendi A4 kâğıtlarının üzerine koyar; öğretmen her kâğıda çocuğun adını yazar. Çocuklar materyalleri öğretmenin gösterdiği yere bırakır ve ellerini yıkar. Öğretmen çocukları ikişerli, sakin bir sıra ile bahçedeki alana götürür. Her çocuk kendi A4 kâğıdını seçilen yere bırakır; öğretmen kâğıtlar arasında geçiş yolu kalmasına dikkat eder. Fon kartonundaki müze adı birlikte okunur. Çocuklar önce eserlerin çevresinde yavaşça dolaşır, sonra öğretmenin işaretiyle bir eserin önünde durur. Öğretmen “Bu heykelde ne görüyorsun?” ve “Hangi heykelin yanına tekrar bakmak istersin?” sorularını sorar. Çocuklar ister kendi eserini, ister arkadaşının eserini işaret ederek kısa cevap verir. Arkadaşının eserine yaklaşmak isteyen çocuklara “Önce gözlerimizle bakıyoruz; sahibinden izin almadan dokunmuyoruz.” denir. Yarım ay düzeninde yapılan kısa paylaşımda öğretmen değerlendirme sorularını yaşa uygun biçimde, gerektiğinde seçenek vererek sorar: “Müze ne demektir?”, “Müzeler bize neyi anlatır?”, “Sizin gittiğiniz müzeler var mı?”, “Yaptığımız müze gezisi size neler hissettirdi?” ve “Sen bir müze yapsan ne müzesi yapardın?” Çocukların sözel, işaret ederek ya da tek sözcükle verdikleri cevaplar kabul edilir. Sınıfa dönüldüğünde çocuklarla müze eserlerine son kez uzaktan bakıldığı hatırlatılarak etkinlik tamamlanır. Etkinlik uygulaması tamamlandıktan sonra konuya ve hedef yaş grubuna uygun hazırlanmış çalışma kâğıtları çocuklarla uygulanır. Öğretmen çalışma kâğıdı yönergelerini yaş düzeyine göre açıklar, çocukların çalışmalarını gözlemler ve gerektiğinde bireysel destek sunar.