Çember Şeklini Öğreniyorum

Öğretmen uygulama öncesinde hulahop, kavanoz kapağı halkası, yüzük, tuvalet kâğıdı rulosu ve çember şeklindeki nesneleri inceleme masasına; topu da yanına koyar. Yere güvenli aralıklarla dört çember yerleştirir. Her çocuk için çalışma kâdı, makas, yapıştırıcı, sulu boya veya parmak boyası hazırlanır; bloklar ve oyun hamuru ayrı masalarda erişilebilir tutulur. Çocuklar yarım ay şeklinde oturduğunda öğretmen topu ve hulahopu göstererek, “İkisi de yuvarlak görünüyor; sizce hangisinin içinden arkasını görebiliriz? Neden?” diye sorar. Çocukların tahminlerini dinler, hulahopun içinden bakarak model olur. “Çember, çevresini gördüğümüz çizgi gibidir; iç bölümü boştur. Daire ise içi dolu yuvarlak alandır. Top ise elimizde tutabildiğimiz yuvarlak bir cisimdir.” açıklamasını yapar. “Çemberin köşesi ya da düz kenarı var mı?” sorusuyla çocukların gerekçe kurmasını destekler. Öğretmen her çocuğa tuvalet kâğıdı rulosundan dürbün verir ve sınırları gösterir: “Yavaş yürüyelim, nesneye dokunmadan önce izin isteyelim, bulduğumuz şeyi arkadaşımıza da gösterelim.” Çocuklar ikili gruplar hâlinde sınıfta çembere benzeyen nesneleri dürbünlerinden gözlemler. Bir çocuk bulur, diğeri “Bu çember çünkü…” cümlesini tamamlayarak gözlemini söyler; sonra roller değişir. Öğretmen gerektiğinde “İçi boş mu, köşesi var mı, çevresi yuvarlak mı?” ipuçlarını kullanır. Çocuklar buldukları hulahop, halka ve yüzüğü inceleme masasına getirir. Hep birlikte nesneleri en genişten en dara sıralarlar. Öğretmen iki nesnenin yerini değiştirip “Sıralama doğru mu? Nasıl anladın?” diyerek kontrol ve problem çözme fırsatı verir. Geçiş için öğretmen, “Çemberler sessizce masaya yuvarlanıyor,” der; çocuklar kollarını önde yuvarlak yaparak masalara geçer. Küçük gruplar bloklarla açık orta kısmı olan çember düzenleri kurar. Her grup düzenine bir isim verir ve başka bir gruba, “Bizim çemberimizden küçük bir oyuncak geçer mi?” gibi bir soru sorar. Ardından çocuklar seçim yapar: oyun hamuruyla farklı büyüklükte çember, çember zinciri ya da kolye oluşturabilirler. Öğretmen “Çemberlerini nasıl birbirine bağladın?”, “En büyük ve en küçük çemberin hangisi?” sorularıyla üretimlerini konuşturur. Sanat çalışmasında çocuklar çalışma kâdı dışındaki uygun yüzeyde parmak boyasıyla çember baskıları yapar; isterlerse kavanoz kapağı halkasını boyaya hafifçe bastırıp iz çıkarırlar. Baskıların içine boya doldururlarsa oluşanın daireye benzeyeceğini fark etmeleri için öğretmen “İçerisi boş kaldı mı, doldu mu?” diye sorar. Çocuklar çalışmalarını yanındaki arkadaşına gösterir ve resminde çemberlerden ne oluşturduğunu anlatır. Eller temizlendikten sonra malzemeler birlikte yerine kaldırılır. Hareket oyununda çocuklar dört çemberin başında aralıklı sıra olur. Öğretmen önce yavaşça gösterir: “Çemberin içine bir ayak, yanına öbür ayak, bir alkış; sonra öndeki çembere geç.” Çocuklar kendi hızlarında ilerler; bekleyenler alkış ritmini sürdürür. Çember yolu biten çocuk geri geri değil, güvenli biçimde kenardan yürüyerek sıranın sonuna geçer. Öğretmen ikinci turda “İki çember ileri, bir çember geri” yönergesini verir; çocuklar yönü ve ritmi birlikte takip eder. İsteyen çocuk, arkadaşına yönerge söyleme görevini alır. Kapanışta çocuklar yarım ayda buluşur. Öğretmen “Bugün neler yaptık?”, “Hangi etkinliği yapmak hoşunuza gitti?”, “Çemberin kenar ve köşesi var mıdır?”, “Daire ile çemberin farkı nedir?”, “Çember olan nesneler nelerdir?” sorularını sorar. “Çember kullanarak bir resim yapacak olsaydık neler olurdu; çember konuşsa bize ne söylerdi; arkadaşları kimler olurdu?” sorularıyla yaratıcı düşünmelerini dinler. Son olarak çalışma kâğıtları dağıtılır, çocuklara yaşlarına uygun yönerge açıklanır ve gerektiğinde bireysel destek verilerek çalışma kâğıtları çocuklarla yapılır.