Benzer gelişim alanı, yaş grubu ve kavramlara sahip önerilen etkinlikler
Öğretmen etkinlikten önce sünger, pamuk, kumaş, oyun hamuru ve yastığı erişilebilir bir masaya; metal kapak, ahşap oyuncak ve sert plastiği ise yetişkin denetimindeki başka bir masaya yerleştirir. Ceviz ve fındık kabukları çocukların eline verilmez; öğretmen tarafından uzaktan gösterilir. Boş kutuya, çocukların güvenle kavrayabileceği büyük nesneler konur. Çalışma kâğıtları için pamuk, kumaş ve sünger parçaları makasla öğretmen tarafından önceden hazırlanır. Çocuklar oturma alanında toplanınca öğretmen, “Ben küçük kaplanım, taştan taşa atlarım, yastıkları görünce üstlerine zıplarım.” tekerlemesini yavaşça söyler ve çocukları dizlerine hafifçe vurma, kollarını açma hareketleriyle eşlik etmeye davet eder. “Bugün ellerimizle araştıracağız: Bu nesne yumuşak mı, sert mi?” diyerek merak uyandırır. Öğretmen önce pamuğu, süngeri ve kumaşı tek tek gösterir; her çocuğun dokunması için kısa süre tanır. “Dokun, sık, sonra söyle: Nasıl hissettin?” yönergesini verir. Çocukların “yumuşak” sözcüğünü söylemesi, işaret etmesi veya başını sallaması kabul edilir. Öğretmen süngeri ve yastığı iki eliyle hafifçe bastırır, bırakınca eski biçimine yaklaştığını gösterir. Ardından oyun hamurunu sıkar ve “Bastırınca şekli değişti; bunlar yumuşak.” der. Çocuklar sırayla oyun hamuruna bir parmaklarıyla iz bırakır. Öğretmen “Pamuk mu yumuşak, ahşap oyuncak mı?” gibi iki seçenekli sorular sorar; çocukların cevap vermesi için bekler. Metal kapağı, ahşap oyuncağı ve sert plastiği yetişkin gözetiminde tanıtır. Nesneleri çocuklara birer birer uzatır ve “Dokun, ama ağzına götürme. Bu sert mi, yumuşak mı?” der. Ahşap oyuncağa hafifçe bastırarak biçiminin kolay değişmediğini gösterir. “Kolay sıkılmayan nesnelere sert deriz.” açıklamasını kısa tutar. Çocuklar nesneleri sırayla sol taraftaki yumuşak alanına ya da sağ taraftaki sert alanına bırakır. Kararsız kalan çocuğa “Sıkılabiliyor mu?” ipucu verilir; cevaplar doğru-yanlış yarışına dönüştürülmez. Üç-dört çocuklu küçük gruplar masalarda dokunma ve ayırma çalışmasını sürdürür. Her çocuk bir nesne seçer, dokunur ve öğretmenin söylediği iki alandan birine koyar. Sonra arkadaşına sıra verir. Öğretmen “Senin seçtiğin sünger; sence neden yumuşak?” yerine 36-48 ay için daha kısa biçimde “Sıkılıyor mu?” diye sorar ve çocuğun sözel ya da bedensel yanıtını destekler. Geçişte öğretmen “Kuzu kuzu mee, bin tepeme; haydi gidelim Ayşe teyzeme...” tekerlemesini söyler. Çocuklar öğretmenin temposuyla yavaş adımlarla dolaşır, “dansa” sözcüğünde oldukları yerde iki kez döner ve yeniden oturur. Ardından hikâye kitabından “Kırpılmayı Sevmeyen Koyun” hikâyesi kısa bölümler hâlinde okunur. Öğretmen uygun yerlerde “Koyunun yünü yumuşak mı?” sorusunu sorar; çocukların hikâyedeki yumuşak nesneyi fark etmelerini sağlar. Boş kutu ortaya getirilir. İsteyen çocuk göz bağı kullanmadan, isteyen çocuk göz bağıyla kutudan bir nesne seçer; göz bağı kullanmak zorunlu değildir. Çocuk nesneyi elleriyle yoklar ve “sert” ya da “yumuşak” demeyi dener. Öğretmen gerektiğinde “Sıkınca ne oldu?” diyerek destek olur. Her denemeden sonra grup, nesneyi birlikte uygun alana yerleştirir ve çocuğun çabasını “Ellerinle dikkatle araştırdın.” sözleriyle takdir eder. Değerlendirmede öğretmen, “Bugün neler yaptık/öğrendik?”, “Bir nesnenin yumuşak mı sert mi olduğunu nasıl anlarız?”, “Sert bir nesne ismi söyler misin?” ve “Yumuşak bir nesne ismi söyler misin?” sorularını sorar. Ardından çocuklardan sınıftan yumuşak ve sert bir nesne getirmelerini, dokunduklarında hissettiklerini söylemelerini ister. Son olarak çalışma kâğıtları dağıtılır; çocuklara yumuşak bölümüne pamuk, kumaş veya sünger parçasını yapıştırmaları ve resimlerdeki sert-yumuşak nesneleri öğretmenin kısa yönergesiyle işaretlemeleri açıklanır. Gerektiğinde öğretmen yapıştırıcıyı kullanma, seçme ve işaretleme konusunda bireysel destek verir; çalışma kâğıtları çocuklarla uygulanır.
Yastığımız veya pelüş ayımız yumuşacık mıdır sert midir?
Yerdeki bir taş veya duvardaki tuğla nasıldır (sert)?
Yumuşacık bir pamuğa dokunduğumuzda ellerimiz ne hisseder?
Sert bir nesneye çarpmamak için neden dikkatli hareket etmeliyiz?
Bugün okulda yaptığımız bu yumuşak / sert kavramı çalışmasını evde ailenize nasıl anlatmak veya göstermek istersiniz?
Sınıfta akıllı tahtada açabilir, çizim yapabilir veya çıktı alabilirsiniz.






