Benzer gelişim alanı, yaş grubu ve kavramlara sahip önerilen etkinlikler
Öğretmen etkinlikten önce bilgisayarda ayı, timsah, kaplumbağa ve kertenkele görsellerini sırayla açar; buzlu su kabını çocukların ulaşamayacağı, öğretmenin kullanacağı bir yere koyar. Lateks ve margarine ilişkin hassasiyet bilgilerini kontrol eder; hassasiyeti olan çocukların deneyi gözlemci olarak izleyeceğini belirtir. Çocuklar yarım ay biçiminde oturduğunda öğretmen görselleri göstererek, “Bu hayvanlarda neler fark ettiniz? Sizce havalar soğuyunca ne yaparlar?” diye sorar. Her tahmini dinler, çocukların birbirinin sözünü kesmeden konuşmasına rehberlik eder. Öğretmen, bazı hayvanların soğuk dönemde güvenli yuvalarında çok uzun süre dinlendiğini, hareketlerinin azaldığını ve baharda yeniden etkinleştiğini açıklar. “Acaba uzun süre uyanık kalmadan nasıl idare edebiliyorlar?” sorusuyla çocukları gerekçe kurmaya davet eder. Yanıtları toparlayarak hayvanların önceden beslenip vücutlarında enerji depoladıklarını; bunun onların kış boyunca yaşamlarını sürdürmelerine yardım ettiğini söyler. Ardından “Kış Uykusuna Yatan Hayvanlar” parmak oyununu önce kendisi hareketleriyle modelleyerek, sonra çocuklarla birlikte oynar: soğukta titreme, esneme, ayının mağaraya sallanarak gitmesi, köstebeğin yuva kazması, yılancığın kıvrılması, solucanın toprağa yatması ve ilkbaharda uyanma hareketleri yapılır. Parmak oyunundan sonra öğretmen, “Şimdi seçtiğin hayvan gibi yuvana gidebilirsin,” diyerek çocukları sınıf içinde güvenli boşluklarda yavaşça hareket etmeye çağırır. “Kış” dendiğinde seçtikleri hayvanın uyuma duruşunda donar, “ilkbahar” dendiğinde esneyip canlanırlar. Hız yerine dikkatli hareket etmenin önemli olduğunu hatırlatır. Çocuklar yerlerine döndükten sonra bilgisayardan kış uykusuna yatan canlılarla ilgili kısa bir belgesel bölümü izlenir. İzleme öncesinde “Bir hayvanın kışa nasıl hazırlandığını ve baharda ne yaptığını bulmaya çalışın,” yönergesi verilir; izleme sonunda çocuklar gözlemlerini paylaşır. Öğretmen, “Kışın hayvanları kürkleri korur; bunun dışında onları soğuktan koruyan başka ne olabilir?” sorusuyla beyin fırtınası başlatır. Çocuklardan düşüncelerini “Bence… çünkü…” cümlesiyle açıklamalarını ister. Ardından kutupta yaşayan hayvanların yağ tabakasını somutlaştıracak deneye geçer. Öğretmen buzlu su kabını gösterip “Çıplak el ve yağ tabakasıyla kaplı el suyu aynı şekilde hisseder mi?” sorusunu sorar; çocuklar tahminlerini gerekçeleriyle paylaşır. Öğretmen önce kendi elini çok kısa süre buzlu suya yaklaştırarak soğukluğu gösterir. Sonra lateks eldiveni giyer, eldivenin dış yüzeyine ince bir margarin tabakası sürer ve aynı kısa gözlemi tekrarlar. Gönüllü çocuklar öğretmenin yanında, yalnızca kendilerini rahat hissederlerse suya çok kısa süre dokunarak gözleme katılır; istemeyenler tahminlerini ve gözlemlerini söyler. Öğretmen, “Yağlı katman neden fark oluşturmuş olabilir?” sorusunu ikili düşünme-paylaşma ile ele alır. Çocuklar eşleriyle konuşur; her ikiliden bir çocuk düşüncesini sınıfa aktarır. Öğretmen, kutup hayvanlarının vücutlarındaki yağ tabakasının ısı kaybını azaltmaya yardımcı olduğunu, bunun kış uykusundan farklı bir korunma yolu olduğunu açıklar. Değerlendirmede “Şu an biz hangi mevsimdeyiz?”, “En sevdiğiniz mevsim hangisi, neden?”, “Kış uykusuna yatan hayvanlar nelermiş?”, “Kışlık kıyafetler hangileridir?” ve “Kutup ayıları neden üşümez?” sorularını yöneltir; çocukların yanıtlarını gerekçeleriyle genişletir. Ardından öğretmen sonbahar-yaz-kış kıyafetlerini uygun mevsimlerle eşleştirme ve kış uykusuna yatan hayvanları ayırt etme içeren çalışma kâğıtlarını dağıtır. Yönergeyi önce bir örnek üzerinden açıklar, çocukların seçimlerini nedenleriyle söylemelerine fırsat verir ve gerektiğinde bireysel destek sağlar. Çalışma kâğıtları çocuklarla birlikte yapılır.
Bugünün sıralı kitap çalışması: 5 yaş Çekirdek 1. kitap, sayfa 69: Atatürk’ün Doğa Sevgisi.
Kitaptaki Etkinlik / Konu: Atatürk’ün Doğa Sevgisi
Hibernasyon (kış uykusu) biyolojik adaptasyonunun canlıların hayatta kalmasındaki önemi nedir?
Vücut sıcaklığının ortam sıcaklığına kadar düşmesi ve enerji tüketiminin minimuma inmesi süreci nasıl işler?
İklim değişikliği ve kışların ılık geçmesi kış uykusuna yatan hayvanların dengesini nasıl bozar?
Doğanın kışın dinlenip ilkbaharda yeniden canlanması arasındaki döngüyü nasıl yorumlarsın?
Bugün öğrendiğimiz sevimli hayvanların sesini ve yürüyüşünü evde ailenize nasıl göstermek istersiniz?
Sınıfta akıllı tahtada açabilir, çizim yapabilir veya çıktı alabilirsiniz.















