Benzer gelişim alanı, yaş grubu ve kavramlara sahip önerilen etkinlikler
Öğretmen, bilgisayarda ayı, timsah, kaplumbağa ve kertenkele görsellerini açar; çocukları yarım ay biçiminde oturtur. “Bu hayvanlara dikkatle bakalım. Sizce ortak yönleri ne olabilir?” diyerek her çocuğun fikrini dinler ve söylenenleri kısa cümlelerle tekrar eder. Ardından “Bazı hayvanlar havalar soğuduğunda güvenli yuvalarında uzun süre çok az hareket ederek uyur; baharda yeniden canlanırlar. Buna kış uykusu denir.” açıklamasını yapar. “Acaba uzun süre uyurken neden hemen acıkmazlar?” sorusuyla tahminleri alır; yiyecek bulabildikleri dönemlerde vücutlarında enerji depoladıklarını, bu enerjinin onlara yardımcı olduğunu yaşa uygun ifadelerle açıklar. Öğretmen, çocukların hareket etmek için kişisel alan bırakacak şekilde ayağa kalkmalarını ister. Önce kendisi model olur, sonra çocuklarla birlikte “Kış Uykusuna Yatan Hayvanlar” parmak oyununu oynar: “Havalar soğumaya başladı bırrr” derken eller göğüste çaprazlanıp titrenir; “Bazı hayvanların da uykusu geldi” sözünde esnenir. “Ayıcık uyumak için sallana sallana mağarasına gidiyor” bölümünde kollar açılarak sallanılır; “Köstebek uyumak için kendisine yuva kazıyor” bölümünde kazma hareketi yapılır. “Yılancık girmiş yuvasına, kıvrılmış uyuyor” denildiğinde bir kol kıvrılıp baş yaslanır; “Solucan da kazmış toprağı, yatmış yuvasına” sözünde eller birleştirilerek uyuma hareketi yapılır. “Uyudular kış boyunca” bölümünde herkes sessizce uyur gibi durur. “Günler geçti, ilkbahar geldi, havalar ısındı” sözlerinde eller yanlara sallanır; “Kış uykusuna yatan hayvanların hepsi bir bir uyandı” denildiğinde çocuklar kollarını açıp yavaşça uyanırlar. Öğretmen, “Hayvanını sen seç: ayı gibi sallanabilir, köstebek gibi kazabilir ya da yılancık gibi kıvrılabilirsin.” diyerek seçim hakkı verir. Çocuklar yeniden oturduğunda bilgisayardan kısa “Kış uykusuna yatan canlılar” belgeseli izlenir. İzleme öncesinde öğretmen, “Bir hayvanın kış için nasıl hazırlandığını görmeye çalışalım.” hedefini söyler. İzleme sırasında uygun yerlerde durdurup “Nereye gidiyor?”, “Sence neden orayı seçti?” sorularını yöneltir. İzleme sonrasında çocuklar ikili eşleşir; her ikili seçtiği bir hayvanın kış gelince ne yapabileceğini birbirine anlatır. Gönüllü çiftler düşüncelerini sınıfla paylaşır. Öğretmen buzlu su kabını çocukların erişemeyeceği, düz bir zemine koyar ve “Su çok soğuk; yalnızca öğretmen söyleyince, birer birer ve kısa süre dokunuyoruz.” kuralını açıklar. Eli üşümeyecek çocuklar gözlemci kalmayı seçebilir. Çocuklar sırayla parmak uçlarını birkaç saniye buzlu suya değdirir ve “soğuk, ılık” sözcüklerinden uygun olanı söyler. Öğretmen, lateks eldiveni kendi eline giyer, eldivenin dışına margarini yayar ve “Sizce bu el buzlu suda daha az mı, daha çok mu soğuk hisseder?” diye tahminleri dinler. Aynı kısa dokunuşu yaparak çocukların önceki deneyimleriyle karşılaştırmalarını sağlar. “Kutupta yaşayan bazı hayvanların vücutlarında onları soğuktan korumaya yardımcı yağ tabakası bulunur.” diyerek sonucu açıklar. Çocuklar ikili gruplarda biri tahminini, diğeri gerekçesini söyleyecek biçimde yer değiştirir; öğretmen “Yağ tabakası olmasaydı ne değişebilirdi?” sorusuyla düşünmeyi destekler. Değerlendirme çemberinde öğretmen “Şu an biz hangi mevsimdeyiz?”, “En sevdiğin mevsim hangisi, neden?”, “Kış uykusuna yatan hayvanlar nelermiş?”, “Kışlık kıyafetler hangileridir?” ve “Kutup ayıları neden üşümez?” sorularını sorar. Çocuklar konuşma sırasına saygı duyarak cevap verir; öğretmen doğru kavramları çocukların ifadelerine ekler. Son olarak öğretmen yaşa uygun çalışma kâğıtlarını dağıtır, sonbahar-yaz-kış kıyafetlerini uygun yerlere yapıştırma ve kış uykusuna yatan hayvanları tamamlama yönergesini örnekleyerek açıklar; çocuklar çalışma kâğıtlarını yaparken gerektiğinde bireysel destek verilir.
Hangi hayvanlar (ayı, kirpi, yılan, yarasa) kış uykusuna yatar?
Kış uykusu boyunca hayvanların kalp atışları ve nefes alıp vermeleri neden çok yavaşlar?
Hayvanlar sonbaharda neden bolca beslenip vücutlarında yağ depolarlar?
Kış uykusuna yatmayan hayvanlar (kurt, tilki, kuşlar) kışın yiyecek nasıl bulur?
Bugün öğrendiğimiz sevimli hayvanların sesini ve yürüyüşünü evde ailenize nasıl göstermek istersiniz?
Sınıfta akıllı tahtada açabilir, çizim yapabilir veya çıktı alabilirsiniz.















