Kare

Kare Şeklini Öğreniyorum Öğretmen, sınıf kapısına büyük kare görselini bantla asar; renkli kare blokları, pelüş kare yastıkları ve karton kareleri erişilebilir biçimde hazırlar. Çocuklar kapıda görselin çevresinde toplanır. Öğretmen parmağıyla şeklin çevresini yavaşça dolaşır ve “Bu şeklin adı ne olabilir?” diye sorar. Yanıtları kabul ederek “Bu bir kare. Karenin dört düz kenarı ve dört köşesi var.” der. Her çocuk görsele bir kez dokunur; öğretmen “Köşeye dokun, şimdi kenarı göster.” gibi tek basamaklı yönergeler verir. “Kare” sözcüğünü söyleyerek sınıfa geçmeleri için kısa bir yönlendirme yapar. Çocuklar yarım ay şeklinde oturur. Öğretmen her çocuğa bir kare blok ya da pelüş kare yastık seçme hakkı verir. Önce kendi materyalinde bir kenarı ve bir köşeyi parmağıyla izleyerek model olur; ardından çocuklardan aynısını yapmalarını ister. Birlikte yavaşça dört kenar sayılır. Öğretmen kolunu havada düz hareketlerle kullanarak kare çizer, çocuklar da bulundukları yerde havaya kare çizer. “Kare havada nasıl tamamlanır, nereden başlanır?” sorusuna çocukların hareket ederek cevap vermelerine fırsat tanır. Desteğe gereksinim duyan çocuğun yanında durur, elini yönlendirmeden modeli yeniden gösterir. Öğretmen “Şimdi kare dedektifleri olalım.” der. Çocuklar ikili ya da öğretmene yakın küçük gruplar hâlinde sınıfta kareye benzeyen güvenli nesneleri arar; nesneye dokunmadan önce öğretmene gösterir. Her grup bir buluşunu paylaşır. Öğretmen “Bu kare şekli başka neye dönüşseydi, nasıl kullanılırdı?” diye sorar; çocukların kısa sözlü yanıtlarını dinler. Kare olmayan bir nesne gösterildiğinde “Birlikte kenarlarına bakalım.” diyerek karşılaştırmayı yargılamadan sürdürür. Masalara geçmeden önce öğretmen, çocukların ellerini dizlerine koyup kendisini dinlemelerini ister. Karton kareleri, kalemleri, boyaları, pul ve boncukları küçük miktarlarda dağıtır. Boncuk ve pullar öğretmen gözetiminde kullanılır; çocuklar yalnızca seçtikleri süsleme malzemesini yapıştırır veya karelerini boyar. Öğretmen önceden kestiği karton kareleri kullanır; makası çocuklara vermez. Çocuklar karelerine göz, ağız, desen ya da istedikleri renkleri ekler. Bitiren çocuk, öğretmenin yardımıyla tahta çubuğu karenin arkasına bantla sabitler ve kare kuklasını oluşturur. Öğretmen “Kuklanın nasıl bir adı olurdu, hangi duyguyu taşırdı, nasıl yürürdü?” sorularını tek tek sorarak çocukların seçimlerini söze dökmelerini destekler. Kuklalar kururken çocuklar yerlerinde kuklalarını konuşturur. İsteyen çocuk mutlu, üzgün ya da şaşkın kuklasını kısa bir hareketle canlandırır; izlemek isteyen çocuk da katılım göstermiş kabul edilir. Öğretmen “Kukla kare olmasa hangi şekil olurdu, o zaman nasıl hareket ederdi?” sorusuyla hayal kurmalarını sağlar. Geçişte çocuklar kuklalarını masaya bırakır ve öğretmenin gösterdiği bant çizgisine yürür. Öğretmen zeminde bantla oluşturduğu büyük karenin kenarlarını ve köşelerini gösterir. Çocuklar seçimlerine göre bir köşeye ya da kenara, aralarında boşluk bırakarak yerleşir. Ortadaki çocuk ebe olur; oyun yürüyerek oynanır, itmek ve koşmak yoktur. “Köşeler değişsin.”, “Kenarlar değişsin.” ve “Herkes yer değiştirsin.” komutlarında çocuklar yeni bir yere geçer. Ortadaki çocuk boşalan yeri seçer; açıkta kalan çocuk sıradaki ebe olur. Kimse oyundan çıkmaz. Oyun sonunda herkes kare çevresinde oturur; öğretmen “Köşe ile kenar arasında hangi farklar fark edildi?” diye sorar. Öğretmen büyük kare görselini yeniden göstererek “Bugün kareyi nasıl tanıdık?” sorusuyla dört kenar ve dört köşe bilgisini çocukların sözleriyle özetler. “Yarın kareye benzeyen yeni neler keşfedilebilir?” sorusuna birkaç yanıt alır. Ardından konuya uygun çalışma kâğıtları dağıtılır, yaşa uygun yönerge kısa cümlelerle açıklanır ve gerektiğinde bireysel destek verilerek çalışma kâğıtları çocuklarla yapılır.