Benzer gelişim alanı, yaş grubu ve kavramlara sahip önerilen etkinlikler
Öğretmen etkinlikten önce karton kutuyu bantla sağlamlaştırır, üst kısmına oy atmak için bir yarık açar ve seçim sandığı olarak hazırlar. Kırmızı, mavi ve sarı kartondan üç büyük daireyi aday rozeti, her çocuk için de oy dairesi olacak sayıda küçük daireyi keser. SCAMPER etkinlik sayfalarını ve pastel boyaları masalara yerleştirir. Çocuklar U düzeninde oturduğunda öğretmen elini kalbine koyup “Sınıfımızdaki herkes değerli. Bugün herkesin adil davranılma, fikrini söyleme ve seçimlere katılma hakkını konuşacağız.” der. Öğretmen 10 Aralık’ın Dünya İnsan Hakları Günü olduğunu belirtir. İnsan haklarını çocukların günlük yaşamından örneklerle açıklar: “Herkes eşit değer görür; dili, görünüşü, düşüncesi farklı diye kimse dışlanmaz. Herkes güven içinde yaşama, oyun oynama, eğitim alma, düşüncesini saygıyla söyleme ve istediği inanca sahip olma hakkına sahiptir.” Zorla çalıştırılmanın ve insanları inciten, utandıran davranışların doğru olmadığını ekler. “Bir arkadaşımız oyuna alınmadığında, fikri dinlenmediğinde ya da öğrenmesine engel olunduğunda ona nasıl destek olabiliriz?” diye sorar. Çocukların yanıtlarını yargılamadan dinler, “Söz isteyebiliriz, paylaşabiliriz, yardım isteyebiliriz.” gibi somut önerileri görünür kılar. Öğretmen “Demokrasi, herkesin fikrini söyleyebilmesi ve ortak kararların adil yollarla alınmasıdır.” açıklamasını yapar. Çocuklar ayağa kalkar; öğretmen “Hakkım var” dediğinde bir adım öne, “Başkalarının hakkına saygı” dediğinde ellerini kalplerine koyar, “Fikrimi dinletirim” dediğinde söz ister gibi el kaldırırlar. Hareketlerin ardından öğretmen, “Şimdi sınıf başkanımızı oy kullanarak seçelim. Oylar gizli olacak; herkes istediği adaya yalnızca bir oy verecek ve sonuç ne olursa olsun birbirimizi kutlayacağız.” diyerek kuralları açıklar. Üç çocuk gönüllü olarak aday olur; istemeyen çocuk aday olmaya zorlanmaz. Adayların boynuna kırmızı, mavi veya sarı daire rozetleri bantlanır. Her aday sırayla “Başkan olursam sınıfımız için…” cümlesini tamamlar. Öğretmen gerekirse “Herkesin sözünü dinlerim, oyuncakları paylaşmayı hatırlatırım.” şeklinde model olur. Dinleyen çocuklar, beğendikleri öneriyi ya da adayı seçmek için gerekçe düşünür. Adaylar konuşurken söz kesilmez ve her fikre saygı gösterilir. Öğretmen küçük oy dairelerini masaya renklerine göre koyar, sandığın nasıl kullanılacağını bir kez gösterir. Çocuklar sırayla gelir, seçtikleri renk dairesini sandığa atar ve yerine geçer. Bekleyenler sessizce ellerini dizlerinde tutar; desteğe gereksinim duyan çocuk, öğretmenle birlikte renkleri tekrar inceler ancak seçimini kendisi yapar. Tüm oylar atılınca çocuklar üç küçük gruba ayrılır; her grup sandıktan çıkan bir rengin dairelerini yan yana dizer ve birlikte sayar. Öğretmen sayıları yüksek sesle tekrar ederek kontrol etmelerini ister. Gruplar sonuçları paylaşır; en çok oyu alan aday sınıf başkanı olur. Öğretmen “Kazanan arkadaşımızı alkışlıyoruz; aday olan ve oy kullanan herkes sınıfımızın kararına katkı verdi.” der. Çocuklar başkan seçilseydi nasıl hissedeceklerini, oy kullanmanın nasıl bir duygu olduğunu ve sandık olmasaydı adil bir seçim için neler yapılabileceğini konuşur. Öğretmen, kura çekme ya da açık el kaldırma gibi önerileri dinler; gizli oy ve saymanın adalet için neden yararlı olabileceğini çocukların gerekçeleriyle ilişkilendirir. Masalara geçildiğinde öğretmen “Nasıl bir dünyada yaşamak istersiniz?” sorusuyla SCAMPER düşünmesini başlatır. “Dünyada neyi değiştirmek, neyi eklemek, hangi iyi fikri başka bir yerde de kullanmak istersin?” sorularını sorar. Çocuklar haklara saygı duyulan, herkesin eğitim alabildiği, güvenle oynadığı bir dünya için resimlerini pastel boyalarla oluşturur. İsteyen çocuk tek başına, isteyen çocuk yanındaki arkadaşına fikrini anlatarak çalışır; öğretmen çizimi yerine çocukların düşüncesini destekleyen açık uçlu sorular sorar. Çalışmalar bittikçe çocuklar resimlerini U düzeninde sırayla gösterir ve “Resmimde herkesin hangi hakkı var?” sorusunu yanıtlar. Öğretmen çocukların ifadelerini dikkatle dinler, haklara saygı ve demokratik katılım vurgularını pekiştirerek etkinliği tamamlar. Etkinlik uygulaması tamamlandıktan sonra konuya ve hedef yaş grubuna uygun hazırlanmış çalışma kâğıtları çocuklarla uygulanır. Öğretmen çalışma kâğıdı yönergelerini yaş düzeyine göre açıklar, çocukların çalışmalarını gözlemler ve gerektiğinde bireysel destek sunar.
Bugünün sıralı kitap çalışması: 5 yaş Çekirdek 1. kitap, sayfa 70: Zeynep Doğa Gezisinde.
Kitaptaki Etkinlik / Konu: Zeynep Doğa Gezisinde
İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'nin tüm dünyada kabul edilmesinin tarihi önemi nedir?
Temel hak ve hürriyetlerin (yaşama, düşünce, eğitim, adalet) yasalarla güvenceye alınması neden şarttır?
Bir anlaşmazlık çıktığında şiddete başvurmadan uzlaşma ve diyalog yoluyla çözüm üretmek nasıl bir beceridir?
Demokratik bir toplumda çoğunluğun kararına uyulurken azınlığın haklarının korunması ilkesini açıklar mısın?
Bugün edindiğimiz i̇nsan hakları ve demokrasi deneyimini günlük hayatınızda hangi durumlarda kullanabilirsiniz?
Sınıfta akıllı tahtada açabilir, çizim yapabilir veya çıktı alabilirsiniz.













