Benzer gelişim alanı, yaş grubu ve kavramlara sahip önerilen etkinlikler
Öğretmen etkinlikten önce resim kâğıtlarını, sulu boyaları, yapıştırıcıları, makasları, küçük hayvan oyuncaklarını veya legoları ve çalışma kâğıtlarını ulaşılabilir biçimde hazırlar. Resim kâğıdından basit hayvan şekilleri keser; kesmek isteyen çocuklar için de geniş çizgili birkaç şekil bırakır. Çocuklar öğretmenin yanında yarım ay biçiminde oturur. Öğretmen ellerini başının üstünde büyük bir güneş gibi açarak, “Güneş görünürken günümüzün hangi zamanları olur?” diye sorar. Çocukların yanıtlarını kabul eder ve “Sabah, öğle, akşam; sonra gece olur.” cümlesini yavaşça, her sözcüğe bir hareket ekleyerek söyler. Çocuklar sabah için esner, öğle için kollarını açar, akşam için ellerini yana eğerek güneşin battığını gösterir, gece için başlarını ellerine yaslar. Öğretmen kısa ve ritmik biçimde “Sabah-öğle-akşam-gece, gün geçer sırayla” sözlerini söyler; çocuklar sözlere hareketle eşlik eder. Ardından tek tek, kısa sorular sorar: “Sabah kalkınca ne yaparız?”, “Öğlen ne yeriz?”, “Akşam evde ne yaparsın?” ve “Gece neden hava karanlık olur?” Çocukların cevaplarını genişletmeden tekrar eder; “Evet, gece güneşi gökyüzünde görmeyiz.” diyerek somut bir açıklama yapar. “Şimdi güneş ışığında bizi takip eden şeye bakalım.” diyerek gölge merakını başlatır. Güneşli bir alana çıkmadan önce öğretmen, “Yan yana yürüyoruz, belirlediğim yerden uzaklaşmıyoruz, arkadaşımızın bedenine dokunmuyoruz.” hatırlatmasını yapar. Her çocuk güneş alan zeminde durur ve öğretmenin modelini izleyerek yere bakar. Öğretmen, “Bu yerdeki koyu şekil senin gölgen. Elini kaldır; gölgen de hareket etti.” der. Çocuklar bir ellerini, sonra iki ellerini kaldırır; bedenleriyle gölgelerinin birlikte hareketini izler. Bir çocuk güneşe göre biraz yer değiştirirken öğretmen, “Gölgen nerede? Uzun mu, kısa mı?” sorularını yalnızca gözlem yapan çocuklara yöneltir. Güneşli alan yoksa çocuklar pencereye düşen ışıkta küçük hayvan oyuncağını veya legoyu tutup zeminde ya da resim kâğıdında oluşan gölgeyi inceler. Öğretmen “Gölgeme Basma” oyununu yarışma olmadan açıklar. Çocuklar geniş aralıklarla yürür; seçilen bir çocuk gölge gezgini olur ve yalnızca arkadaşlarının zemindeki gölgesine yavaşça basmaya çalışır. Gölgesine basılan çocuk isterse yeni gölge gezgini olur, istemezse gözlemci kalır. Öğretmen rollerin sık değişmesini sağlar, koşmayı hatırlatır ve “Bedenlere değil, yalnızca yerdeki gölgeye yaklaşıyoruz.” der. Müziksiz el ritmiyle “dur-yürü-dur” yönergeleri vererek oyunu birkaç tur sürdürür. “Gölgen de seninle yürüdü.” diyerek çocukları masalara yönlendirir. Masada öğretmen resim kâğıdında sarı, turuncu ve kırmızı sulu boyayla gün batımı görünümü oluşturmayı yavaşça gösterir. “Önce istediğin güneş rengini seç, sonra kâğıdında gökyüzü gibi yay.” der. Çocuklar renk seçerek kâğıtlarını boyar; istemeyen çocuk tek renkle çalışabilir. Boyama sürerken öğretmen “Akşam olunca güneş aşağıya doğru görünür.” ifadesini tekrarlar. Çocuklar küçük hayvan oyuncağını ya da legoyu kâğıdın üzerine koyup ışığa göre oluşan gölgesini inceler. Ardından hazır hayvan şeklini seçip yapıştırırlar. Kesmek isteyen çocuklar geniş çizgide iki-üç kesme yapar; zorlanan çocuk seçtiği hazır şekli yapıştırır. Öğretmen makası oturarak ve arkadaşından uzakta kullanmayı hatırlatır. Çalışmalar yan yana konur. Her çocuk isterse resminde “akşam” olduğunu, seçtiği hayvanı veya gördüğü gölgeyi bir sözcük ya da kısa cümleyle anlatır. Öğretmen “Bugün neler yaptık?”, “En çok hangi etkinliği yaparken eğlendin?”, “Sabah, öğle ve akşam güneş gökyüzünde nerede olur?”, “Sabah neler yaparız?”, “Öğlen neler yaparız?”, “Akşam neler yaparız?” ve “Sabah kalkınca hangi sesleri duyuyorsun?” sorularını sorar. Son olarak çocuklar “Yıldızlar Parıl Parıl Parlar” şarkısının “Yıldızlar parıl parıl parlar” bölümünü söyleyip gece hareketini yaparlar. Çalışma kâğıtları çocuklarla uygulanır.
Sabah uyanınca ne deriz (Günaydın)?
Güneşli havada yürürken arkandan seni takip eden gölgeni gördün mü?
El feneriyle duvara tavşan gölgesi yaparken çok eğlendik mi?
Akşam olunca ailemizle birlikte sofra başına oturup neler konuştuk?
Bugün okulda yaptığımız bu günün bölümleri ve gölgeler çalışmasını evde ailenize nasıl anlatmak veya göstermek istersiniz?
Sınıfta akıllı tahtada açabilir, çizim yapabilir veya çıktı alabilirsiniz.






