Benzer gelişim alanı, yaş grubu ve kavramlara sahip önerilen etkinlikler
Öğretmen, resim kâğıtlarını, sulu boyaları, yapıştırıcıları, makasları, lego veya küçük hayvan oyuncaklarını ve çocukların keseceği hayvan figürlerini içeren çalışma kâğıtlarını masalara yerleştirir. Güneşli bir zaman diliminde bahçede güvenli sınırlar sözlü olarak belirlenir. Çocuklar halka olur. Öğretmen “Günün hangi bölümünde geldiniz?” diye sorar; çocukların sabah, öğle, akşam ve geceyle ilgili deneyimlerini dinler. “Günün Bölümleri Şarkısı” söylenirken çocuklar sabah uyanma, öğlen yemek yeme, akşam dinlenme ve gece uyuma hareketlerini seçerek canlandırırlar. Öğretmen, “Güneş sabah ve akşam gökyüzünde daha alçakta görünür; bu zamanlarda gölgeler daha uzun olabilir. Öğleye doğru güneş daha yüksekte görünür ve gölgeler kısalabilir.” açıklamasını bedenini ve yerdeki gölgesini işaret ederek verir. “Sizce oyuncağımızın gölgesi ne tarafa düşecek, neden?” sorusuyla tahminleri alır. Çocuklar ikili gruplar hâlinde bahçeye geçer. Her ikili bir lego ya da küçük hayvan oyuncağı seçer; biri oyuncağı güneş alan zeminde dik tutarken diğeri gölgeyi inceler, sonra roller değişir. Öğretmen “Güneşe doğrudan bakmıyoruz, gözümüzü gölgeye ve yere çeviriyoruz.” hatırlatmasını yapar. Çocuklardan oyuncağın kendisi ile gölgesi arasındaki benzerlik ve farklılığı söylemeleri istenir. Ardından herkes kendi gölgesini inceler; “Gölgen senin hangi hareketini taklit etti?”, “Arkadaşının gölgesi seninkinden neden farklı görünebilir?” soruları ile akran konuşmaları desteklenir. Gölgesi belirgin olmayan çocuk, bir arkadaşının gözlemlerini dinleyebilir veya oyuncağın gölgesini incelemeyi seçebilir. “Gölgeme Basma” oyununda çocuklar belirlenen alan içinde hızlı yürür; koşmak, itmek ve birbirinin bedenine dokunmak yoktur. Gönüllü bir çocuk gölge gezgini olur. Diğerleri, gezginin gölgesine güvenli biçimde basmaya ya da eliyle işaret etmeye çalışır. Öğretmenin “Değiştir” demesiyle yeni bir gezgin seçilir; herkesin katılma, gözlemci olma veya arkadaşına eşlik etme seçeneği vardır. Oyun sonunda çocuklar tekerlemeyi söyleyerek masalara geçer: “Ben küçük kaplanım, taştan taşa atlarım; minderleri görünce üstlerine zıplarım.” Öğretmen, “Bazı ailelerin önemsediği kandil günlerinde güzel söz söylemek, paylaşmak ve büyükleri ziyaret etmek değerli görülür. Regaip Kandili de üç aylar olarak bilinen Recep, Şaban ve Ramazan dönemindeki özel gecelerden biridir.” diyerek kısa bir iyilik bağlantısı kurar. Çocuklar yanındaki arkadaşına söylemek istediği bir nazik sözü seçer; konuşmak istemeyen çocuk gülümseme veya başparmak işaretiyle katılabilir. Masalarda her çocuk resim kâğıdına sarı, turuncu ve kırmızı tonlarıyla gün batımı gökyüzü oluşturur. Öğretmen, boyayı kâğıda nazikçe sürmeyi ve renkleri yan yana kullanmayı modelleyerek çocukların kendi renk yoğunluklarını seçmelerine fırsat verir. Resimler kurumaya bırakıldığında çocuklar çalışma kâğıdındaki hayvan figürlerinden birini keser. Makası güvenli taşıma ve kesme çizgisini yavaş izleme hatırlatılır; gereksinim duyan çocuğa öğretmen başlangıç kesisi yapar veya çocuk figürü seçip yerleştirirken destek olur. Çocuklar figürü gün batımı resmine yapıştırır ve “Bu saatte gölge uzun mu, kısa mı olur? Bunu neye göre düşündün?” sorusuna cevap verir. Paylaşım çemberinde çocuklar çalışmalarını gösterir. Öğretmen “Bugün neler yaptık?”, “En çok hangi etkinliği yaparken eğlendin?”, “Sabah, öğle, akşam olduğunda güneş gökyüzünde nerede olur?”, “Sabah neler yaparız?”, “Öğlen neler yaparız?”, “Akşam neler yaparız?”, “Gece neden hava karanlık olur?” ve “Sabah kalkınca hangi sesleri duyuyorsun?” sorularını sorar. Son olarak çalışma kâğıtları dağıtılır, günün bölümlerini ve uygun gölgeyi eşleştirme yönergesi örnekle açıklanır, çocuklara gerektiğinde bireysel destek verilir ve etkinliğin sonunda çalışma kâğıtları çocuklarla yapılır.
Işığın doğrusal yayılması ve opak (saydam olmayan) engellerin arkasında gölge oluşturması prensibini açıklar mısın?
Eski zamanlarda insanların güneş saatleri kullanarak günün saatlerini nasıl belirlediklerini araştırdın mı?
Gölge tiyatrosunun kültürel mirasımızdaki yeri ve Karagöz-Hacivat gölge oyununun incelikleri nelerdir?
Bir cismin ışık kaynağına yaklaşıp uzaklaşması gölgenin boyutunu nasıl değiştirir?
Bugün edindiğimiz günün bölümleri ve gölgeler deneyimini günlük hayatınızda hangi durumlarda kullanabilirsiniz?
Sınıfta akıllı tahtada açabilir, çizim yapabilir veya çıktı alabilirsiniz.






