Elips Şeklini Öğreniyorum

Öğretmen etkinlikten önce renkli kartonlara her çocuk için büyük bir elips çizer; masalara boya kalemleri, çocuk makasları, yapıştırıcı, oynar gözler, keçeli kalemler ve paylaşmaya yetecek artık materyalleri yerleştirir. Bir haşlanmış yumurta ile bir çiğ yumurtayı kapların içinde hazır bulundurur. Çiğ yumurtaya yalnızca öğretmenin dokunacağını, yumurtaların yenmeyeceğini ve gözlemden sonra ellerin temizleneceğini belirtir. Çocuklar yerde yarım ay biçiminde otururken öğretmen, “Ben küçük kaplanım, taştan taşa atlarım” tekerlemesini ritimle söyler. Çocuklar öğretmeni izleyerek yavaşça kaplan yürüyüşü yapar, işaretle durur ve yerlerine gelirler. Öğretmen yumurtayı göstererek, “Bu nesnenin şekli sizce neye benziyor? Bugün yumurtayı inceleyip elips şeklini keşfedeceğiz.” der. “Yumurtayı hangi hayvandan elde ederiz? Tavuğun yavrusuna ne denir? Tavuk ve horoz nerede yaşar?” sorularını yöneltir; her çocuğun kısa yanıtını kabul ederek kümes, civciv ve tavuk sözcüklerini doğru cümlelerle tekrar eder. Öğretmen tavukların buğday, mısır, küçük böcekler ve solucanlarla beslenebildiğini açıklar. “Horoz gibi dik yürüyüp ‘Üüü-ürü-üüü!’ diyelim; şimdi tavuk gibi çömelip ‘Gıt gıt gıdak!’ diyerek yem toplama hareketi yapalım.” yönergesini verir. Çocuklar iki hareketi sırayla yapar; öğretmenin “Folluğa dönüyoruz.” işaretiyle yeniden otururlar. Öğretmen, tavuğun yumurtayı vücudunda hazırladığını; sarı, beyaz ve sert kabuk bölümleri bulunduğunu, yumurtayı folluğa bıraktığını anlatır. Tavuğun yumurtayı sıcak tutmak için üzerinde oturmasına kuluçka denildiğini, uygun yumurtalarda civcivin yaklaşık üç haftada gelişebildiğini ve her yumurtadan civciv çıkmadığını yaşa uygun, kısa cümlelerle açıklar. Ördek, kaz, penguen, kaplumbağa ve bazı yılanların da yumurtladığını ekler. Çocuklar haşlanmış yumurtanın kabuğunu sırayla, öğretmenin elinde inceler; pürüzlü-pürüzsüz, sert ve elipse benzeyen özelliklerini söyler. Öğretmen çiğ yumurtayı çocuklardan uzakta bir kaba kırar; çocuklar dokunmadan sarı, beyaz ve kabuğu gözlemler. “Sarı kısım, gelişen civcivin kullanacağı besindir.” açıklamasını yapar. “İki yumurta arasında neler aynı, neler farklı?” sorusuyla çocukların gözlemlerini dinler. Öğretmen renkli karton üzerine daire, kare, üçgen ve elips çizer. Parmağıyla şekillerin çevresini takip ederek, “Elipsin köşesi yoktur; daire gibi yuvarlaktır ama iki yanı daha uzundur. Elipsin diğer adı ovaldir.” der. Çocuklar önce havada daire, sonra iki eliyle daha uzun bir elips çizer. “Yumurta hangi şekle benziyor? Elips ile daire nasıl benzer? Nasıl farklıdır? Yumurta kare olsaydı ne değişirdi?” sorularına ikili olarak düşünür, ardından istekli çocuklar gerekçelerini paylaşır. Çocuklar sınıfta yerlerinden kalkmadan görebildikleri elipse ya da daireye benzeyen nesneleri gösterir; öğretmen her örnekte şeklin kenar ve köşe özelliklerini birlikte kontrol eder. Masalara geçmeden önce öğretmen kesme, yapıştırma ve materyal paylaşma kurallarını modeller. Çocuklar kartondaki elips çizgisini keser, elipsi masaya koyar, iki oynar gözü yapıştırır ve keçeli kalemle burun, ağız, kaş ekler. Her çocuk Yumurta Kafa’sına mutlu, şaşkın ya da uykulu bir duygu seçer; fiyonk, kravat veya gözlük gibi aksesuarları artık materyallerden seçerek yapıştırır. Kesmede zorlanan çocuk çizgiyi tutmak veya makası açıp kapatmak için öğretmenden destek alır; isteyen çocuk hazır çizilmiş elipsi kullanır. Öğretmen masaları dolaşarak “Yumurta Kafa’n hangi duyguda, bunu nasıl anladık?” diye sorar. Ürünler kuruma alanına bırakıldıktan sonra çocuklar yeniden toplanır ve hareketlerle Elips Tekerlemesini söyler: “Canım elips üzülme, benzemezsin kimseye. Daire yusyuvarlak, sende ise kocaman yanak. Korkma seni unutmayız, elips deyip hatırlarız.” Paylaşımda çocuklar çalışmalarını gösterir; öğretmen “Bugün neler yaptık? Hangi etkinliği yapmak hoşunuza gitti? Daha önce öğrendiğimiz geometrik şekiller hangileri? Elipsin eş anlamlısı hangisi? Yumurtayı hangi hayvandan elde ederiz? Tavuk ve horoz nerede yaşar?” Öğretmen bu soruları çocuklara yöneltir. Etkinlik uygulaması tamamlandıktan sonra konuya ve hedef yaş grubuna uygun hazırlanmış çalışma kâğıtları çocuklarla uygulanır. Öğretmen çalışma kâğıdı yönergelerini yaş düzeyine göre açıklar, çocukların çalışmalarını gözlemler ve gerektiğinde bireysel destek sunar.