Benzer gelişim alanı, yaş grubu ve kavramlara sahip önerilen etkinlikler
Öncelikle çocuklara "Ciciki - Yeryüzü Şekilleri Nasıl Değişiyor?" eğitici filmi izletilir. Ardından şu tekerleme söylenerek minderlere geçilir: Ben, küçük kaplanım. Taştan taşa atlarım. Minderleri görünce Üstlerine zıplarım. Çocuklara dağ, ova, tepe, göl, nehir, deniz gibi yeryüzü şekillerini gösteren gerçek fotoğraflar veya çizimler tek tek gösterilir. Dağ: Büyük bir dağ görseli gösterilir. Öğretmen: "Bu neye benziyor? Kocaman, değil mi? İşte bu bir dağ! Dağlar sanki yeryüzünün kocaman elleri gibi, gökyüzüne uzanır. Çok, çok eski zamanlarda, yeryüzünün altındaki büyük taşlar birbirine itince, bazı yerler yukarıya doğru yükselmiş ve dağlar oluşmuş." "Sizce dağlar neden bu kadar yüksek? Dağlarda neler yaşar?" gibi sorular sorulur ve çocukların cevapları dinlenir. Ova: Düz bir ova görseli gösterilir. Öğretmen: "Peki bu ne? Burası dümdüz. Buraya ova diyoruz. Ovalar, yeryüzünün düz ve geniş yerleridir. Buralarda çiftçiler sebzeler, meyveler yetiştirir." "Ovalar ne işe yarar? Sizce hayvanlar ovalarda yaşar mı?" gibi sorular sorulur ve çocukların cevapları dinlenir. Göl: Mavi, durgun bir göl görseli gösterilir. Öğretmen: "Burası pırıl pırıl, masmavi bir yer! Burası bir göl. Göller, yeryüzünün içindeki büyük su birikintileri gibidir. Bazen yağmur suları toplanır, bazen dağlardan gelen sular birikir ve göller oluşur." "Göllerde hangi hayvanlar yaşar? Göl suyunu kullanabilir miyiz? Gölün suyu tatlı mı tuzlu mudur?" gibi sorular sorulur ve çocukların cevapları dinlenir. Nehir: Kavisli, akışkan bir nehir görseli gösterilir. Öğretmen: "Bakın, bu su akıyor! Göl gibi durgun değil. Bu bir nehir. Nehirler hep hareket ederler." "Nehir neden akar? Nehirler denize mi gider?" gibi sorular sorulur ve çocukların cevapları dinlenir. Deniz: Deniz görseli gösterilir. Öğretmen: "İşte kocaman, ucu bucağı görünmeyen bir su birikintisi! Burası deniz. Denizler yeryüzünün en büyük su alanlarıdır ve içinde binlerce çeşit balık ve canlı yaşar. Çok, çok eski zamanlarda yağan yağmurlar ve akarsular birikerek bu kocaman denizleri oluşturmuş." "Deniz neden tuzlu? Denizde neler yaşar? Denizin üstünde ve altında giden taşıtlar hangileridir?" gibi sorular sorulur ve çocukların cevapları dinlenir. Bu yeryüzü şekillerinin dışında daha pek çok yeryüzü şekli olduğu, sıcaklık, yağışlar ve rüzgârların yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olaylar olduğu söylenir. Güneş, yağmur ve rüzgâr gibi hava olayları, taşları çatlatır, parçalar ve yerleri değiştirir. İşte bu yüzden dünyada sadece dağlar değil, ovalardan vadilere, tepelerden çöllere kadar birçok farklı yer şekli olduğu söylenir. Bulunduğumuz bölgedeki yeryüzü şekillerinden örnekler verilir (örneğin Van'da ise Van Gölü gibi). Öğretmen sınıfa bir tepsi, mavi renk grapon kağıdı ya da mavi renkli su ve kum getirir. Çocuklarla birlikte tepsi üzerine yeryüzü şekilleri oluşturulur. Oyun hamuruyla dağ ve tepe yapılır. Kumla çöl, mavi suyla ya da mavi grapon kağıdı ile göl ve deniz yapılır. Çocuklar daire olurlar ve öğretmen "Şimdi bir dağ gibi yüksek olalım!" diyerek çocukların ayak parmaklarının üzerinde yükselmelerini, "Şimdi bir tepe gibi alçak olalım!" diyerek çömelmelerini ister. Daha sonra öğretmen hızlanarak "dağ" ve "tepe" kelimelerini söyler. Şaşıran çocuk oyundan çıkar. Masalara geçilir ve sanat etkinliğinde çocuklara yeryüzü şekilleri ile ilgili hangisini yapmak istedikleri sorulur. Çocuklar sanat etkinliği için gerekli olan materyalleri seçer. Son olarak "Mavi Sahil Hikayesi" okunur.
Bugün neler yaptık?
Hangi etkinlik senin dikkatini çekti?
En çok hangi yeryüzü şeklini yapmayı sevdin?
Eğer bir dağın tepesine çıksaydın, oradan ne görürdün?
Bir çöl ile bir orman arasında ne farklar olabilir?
Kalın bir ağaç dalı mı daha kolay kırılır, ince bir dal mı?
İnce ve kalın şeyler günlük hayatımızda nerelerde karşımıza çıkar?