Sınıf kurallarını hatırlıyorum

Öğretmen etkinlikten önce bilgisayarda “Yaşasın Okulumuz”, “Baş Parmağım” şarkıları ile sınıf kurallarını anlatan videoyu hazırlar. Büyük kâğıdı görünür bir yere yerleştirir; renkli kâğıtları, boyaları, çeşitli sanat materyallerini ve kukla ya da maskotu masalara düzenler. Çocuklar için sınıf kurallarını ayırt etme ve bir kuralı resimle tamamlama bölümleri bulunan yaşa uygun çalışma kâğıtları hazırlar. Çocuklar müzik alanına davet edilir. “Yaşasın Okulumuz” şarkısı açılır; çocuklar ritme uygun yürüme, el çırpma veya dans etme hareketlerinden birini seçer. Ardından el ele tutuşma zorunluluğu olmadan halka oluşturulur. Öğretmen müziği durdurduğunda çocukların oldukları yerde sessizce beklemesini ister ve “Hepimiz aynı anda koşsaydık ne olabilirdi?” diye sorar. Birkaç tahmin dinlendikten sonra “Kurallar birlikte güvenli ve mutlu olmamıza yardım eder.” açıklamasını yapar. Çocuklar ekranı görecek biçimde oturur ve sınıf kuralları videosunu izler. Öğretmen gerekli yerlerde videoyu durdurarak “Burada hangi kural uygulanıyor?”, “Bu davranış arkadaşları nasıl etkiler?” sorularını yöneltir. İzleme sonrasında kukla ya da maskot, sınıfa yeni gelmiş gibi konuşturulur: “Kural sizce ne anlama gelir? Okulumuzda ve sınıfımızda hangi kurallara ihtiyacımız olabilir? Kurallar olmasaydı hayatımız nasıl olurdu?” Çocuklar düşüncelerini açıklar ve gerekçelerini söyler. Öğretmen önerileri büyük kâğıda kısa ifadeler ve anlaşılır sembollerle kaydeder; benzer fikirleri çocukların yardımıyla birleştirir. Öğretmen kuklayla iki kısa durum canlandırır: Kukla konuşan arkadaşının sözünü keser; ardından parmak kaldırıp sırasını bekler. Çocuklar hangi davranışın uygun olduğunu ve nedenini tartışır. Sınıfça “Söz almak için bekleriz, eşyaları özenli kullanırız, toplarken yardımlaşırız, birbirimize nazik konuşuruz.” gibi olumlu ifadeler belirlenir. Kurallar korkutma veya ceza üzerinden değil, güvenlik, saygı ve ortak yaşamla ilişkilendirilir. Çocuklar üç-dört kişilik gruplara ayrılır. Her grup büyük kâğıttaki kurallardan birini seçer; aynı kuralı seçmek isteyen gruplara izin verilir. Renkli kâğıt, boya ve çeşitli sanat materyalleriyle seçtikleri kuralı anlatan bir poster oluştururlar. Önce ne çizeceklerine karar verir, sonra görev paylaşımı yapar ve posterin mesajını birlikte kontrol ederler. Öğretmen “Resminize bakan biri kuralı nasıl anlayabilir?” diyerek problem çözmelerini destekler; çocukların ürünlerini değiştirmeden gerektiğinde seçenek sunar. Gruplar posterlerini sırayla gösterir. Her çocuk ister konuşarak ister poster üzerindeki bir ayrıntıyı işaret ederek sunuma katılır. Dinleyenler posterde anlatılan kuralı tahmin eder; grup seçtiği kuralı ve bu kuralın sınıfa nasıl yardımcı olacağını açıklar. Posterler etkinlik sonuna kadar sınıfın görünür alanlarında sergilenir. Sonra “Nezaket Sahnesi” için ikili gruplar kurulur. Her ikili kukla veya maskotu kullanarak “Günaydın”, “Lütfen”, “Teşekkür ederim” ya da “Hoşça kal” ifadelerinden birini içeren kısa bir durum planlar. Oyuncak isteme, yardım alma veya sınıfa gelme gibi bir durum canlandırılır. İzleyen çocuklar kullanılan sihirli sözcüğü ve davranışın karşıdaki kişiye nasıl hissettirebileceğini söyler. Katılım alkışla desteklenir; sahneye çıkmak istemeyen çocuk anlatıcı veya kukla yardımcısı olabilir. Hareketli pekiştirmede “Baş Parmağım” parmak oyunu uygulanır. İşaret parmağı söz almak için parmak kaldırmayı, başparmak yardımlaşmayı, diğer parmaklar paylaşmayı, dinlemeyi ve nazik konuşmayı temsil eder. Çocuklar hareketleri önce öğretmenle yapar, ardından bir hareket önererek oyuna katkı verir. Çemberde “Bugün hangi yeni kuralları öğrendik?” ve “En çok hangi sihirli sözcüğü kullanmayı sevdiniz?” soruları sorulur. Çocuklar seçtikleri bir kuralın neden gerekli olduğunu açıklar. Son olarak çalışma kâğıtları dağıtılır; yönerge örnek üzerinden açıklanır, çocuklar uygun davranışları belirleyip bir sınıf kuralını resimle tamamlar ve gerektiğinde öğretmen desteğiyle çalışma kâğıtlarını yapar.