Mıknatıs öğreniyorum

Öğretmen etkinlikten önce iğne ve çivileri çocukların doğrudan alamayacağı biçimde bardakların içine koyar; mıknatısları, metal paraları ve kil hamurunu hazırlar. Küçük mıknatısların ağıza götürülmemesi gerektiğini açıklar ve kullanım boyunca çocukları yakından izler. Çocuklar yarım ay biçiminde oturduğunda nesneleri sırayla göstererek “Hangisi daha büyük, nerede kullanılır, masanın neresinde ve kaç tane?” sorularını yöneltir. Çocukların nesnelerin görünüşü, kullanım amacı ve konumuyla ilgili gözlemlerini paylaşmalarını sağlar. Öğretmen “Bu nesnelerin yerini değiştirmek istiyorum ama elimi masanın üzerine koymayacağım. Sizce bunu nasıl yapabilirim?” diyerek problemi sunar. Her çocuğa düşünmesi için süre verir; fikirlerin denenebileceğini ancak iğne ve çiviye yalnızca öğretmenin dokunacağını hatırlatır. Ardından mıknatısı göstererek “Bunun ne olduğunu ve nasıl işe yarayabileceğini bilen var mı?” diye sorar. Mıknatısı metal paraya yaklaştırıp temas etmeden önce oluşan hareketi görünür biçimde modeller. Mıknatısın bazı metal nesneleri çekebildiğini, fakat her nesnenin çekilmeyebileceğini belirtir. Çocuklar üç-dört kişilik küçük gruplara ayrılır. Her grup mıknatısın iğne, çivi, metal para, bardak ve kil hamurundan hangilerini çekeceğine ilişkin tahminlerini söyler ve gerekçesini açıklar. Öğretmen iğne ile çiviyi bardak içinde tutarak mıknatısı bardağın dışından yaklaştırmalarına yardım eder. Çocuklar metal parayı, boş bardağı ve kil hamurunu sırayla dener; sonuçları tahminleriyle karşılaştırır. “Tahminin gerçekleşti mi?”, “Mıknatısı uzaklaştırınca ne oldu?” ve “Nesneyi hareket ettirmek için mıknatısı nasıl yönlendirdin?” sorularıyla neden-sonuç ilişkisi kurmalarını destekler. Grup üyeleri mıknatısı kullanma, gözlem yapma ve sonucu açıklama görevlerini dönüşümlü üstlenir. Ardından her çocuğa kil hamuru verilir. Çocuklar buzdolabı süsleri için istedikleri bir şekli tasarlar, hamuru yoğurur ve ayrıntılarını parmaklarıyla oluşturur. Tasarımını tamamlayan çocuk, küçük mıknatısın güvenli biçimde yerleştirilmesi için öğretmenden yardım ister. Öğretmen mıknatısı hamurun arka bölümüne bastırarak kenarlarını kil hamuruyla çevreler; mıknatısın bir yüzünü açık bırakır. Çocuk süsünü metal paraya yaklaştırarak mıknatısın işlevini kontrol eder. Gevşeyen mıknatısları öğretmen hemen toplar; ürünler etkinlik sonunda güvenli saklama amacıyla öğretmende kalır. Hareket oyunu için çocuklar iki iş birliği grubuna ayrılır. Metal paralar masanın farklı noktalarına yerleştirilir. Amaç hızlı olmak değil, grupça plan kurarak paraları mıknatısla belirlenen bardağa taşımaktır. Çocuklar sırayla mıknatısı kullanır; bir çocuk yön tarif ederken diğeri hareketi gerçekleştirir. Gruplara “Mıknatısı paraya değdirmeden önce hangi yönden yaklaştırmalısınız?” sorusu yöneltilir. Her çocuk katıldığında oyun tamamlanır ve paralar birlikte sayılır. Yarışma ya da kazanan ilanı yapılmaz; iş birliği, güvenli kullanım ve problem çözme çabası vurgulanır. Çocuklar yeniden çemberde buluşur. Öğretmen sırasıyla “Bugün hangi etkinliği yaptık?”, “Nesneleri toplarken zorlandınız mı?”, “Mıknatıs olmasaydı nesneleri nasıl toplardık?” ve “Daha önce böyle bir etkinlik yapmış mıydınız?” sorularını sorar. Çocukların deneyden örnek vererek yanıtlamalarını, farklı çözüm önerilerini dinlemelerini ve başlangıçtaki tahminleriyle sonuçları karşılaştırmalarını sağlar. Son olarak öğretmenin konuya ve yaşa uygun hazırladığı çalışma kâğıtları dağıtılır. Çocuklardan mıknatısın çektiği nesneleri işaretlemeleri ve seçtiklerinden birinin neden çekildiğini sözlü olarak açıklamaları istenir. Yönerge örnek üzerinde gösterilir; ihtiyaç duyan çocuklara cevabı söylemeden sözel ipucu ve bireysel destek verilir ve çalışma kâğıtları çocuklarla tamamlanır.