Temiz ellerde hayat var

1. Temiz ellerde hayat var (115 dk) Sınıf ortamı, doğadaki kuru sonbahar yapraklarını duyusal olarak incelemek, doğaya saygı duymak ve etkinlik sonrasında elleri sabunla köpürterek yıkama hijyen rutinini kalıcı bir alışkanlığa dönüştürmek amacıyla 'Kuru Yapraklar ve Tertemiz Eller' temasıyla hazırlanır. Minderler dairesel düzeninde dizilir; merkezdeki masaya üzeri keten örtüyle örtülmüş ahşap bir doğa sepeti yerleştirilir. Sepetin içinde bahçeden toplanmış farklı renk ve şekillerdeki kuru meşe, çınar ve akçaağaç yaprakları, büyüteçler ve doğal sabun kalıpları konur. Çalışma masalarında beyaz resim kağıtları, sonbahar renklerinde parmak boyaları ve fırçalar hazır bulundurulur. Güler yüzlü öğretmen iki elinde hışırdayan kuru yapraklarla çocukları karşılar ve sevimli bir yaprak şiiriyle çembere çağırır (FAB.1.b, OB4, E1.1). Öğretmen şu şiiri okur: Hışır hışır yapraklar, Dökülür sarı sarı. Doğayı keşfederiz, Kuşatır her diyarı! Ellerimiz çalışır, Tertemiz suyla yıkanır. Köpük köpük sabunla, Mikroplar uzaklaşır! Masanın üzerine meşe palamutları, çam iğneleri ve doğal lavanta sabunları konur; yaprakların doğal kokusu sınıfa yayılır. Şiirin ardından öğretmen sepetteki kuru yaprakları çocuklara uzatarak dokunmalarını ister (FAB.1.b, OB4, E1.1). Çocuklar yaprakları ellerine alıp parmaklarıyla ufalayarak 'Hışır hışır' sesini dinlerler. Büyüteçle yaprakların üzerindeki minik damarları incelerler. Öğretmen: "Sevgili çocuklar, sonbaharda yapraklar ağaçlardan neden dökülür ve kurur? Ağaçlar kış uykusuna hazırlanır, baharda yepyeni taze yapraklar açar" der. Ardından ellerini koklarlar: kuru yaprakların topraksı kokusunu hissederler. Öğretmen: "Doğayla oynadıktan sonra ellerimizi neyle yıkamalıyız?" diye sorar. Çocuklar: "Su ve mis kokulu sabunla!" yanıtını verirler (D16.1, SDB2.1). Çocuklar yaprakların tırtıklı kenarlarını ve sert saplarını büyüteç altında büyük bir merakla incelerler (FAB.1.b, E1.1). Ardından Koca Çınar Ağacı ile Minik Sincabın Masalı anlatılır: Ormanın ortasında göğe uzanan ulu bir Koca Çınar ağacı yaşarmış. Sonbahar gelince çınarın altın sarısı yaprakları toprağa dökülmeye başlamış. Minik bir sincap yaprakların arasında neşeyle saklambaç oynamış, ceviz toplamış. Elleri biraz toz olunca sincap göletin kenarına koşmuş. Temiz kaynak suyunda ellerini ovalayarak yıkamış: "Oh mis gibi oldu, yemek yemeden ve oyundan sonra ellerimi yıkamak beni hastalıklardan korur!" demiş. Çınar ağacı dallarını sallayarak: "Aferin minik sincap, temiz olmak en büyük sağlıktır!" diye fısıldamış (D14.1, SDB2.1). Masalı dinleyen minikler temizliğin sağlığımız için vazgeçilmez olduğunu öğrenirler. Sınıf alanında 'Yaprak Öbekleri Üzerinden Sıçrama ve Hijyen Parkuru' hareketli oyunu başlatılır (HSAB.1.a, E2.5). Zemine renkli yer minderleri (kuru yaprak öbekleri) ve mavi yer denge çizgisi serilir. Çocuklar sonbahar ormanında gezen sevimli sincaplar olurlar. Denge çizgisi üzerinde dengeli adımlarla yürür, minderlerin üzerinden çift ayakla hafifçe sıçrayarak geçerler (HSAB.1.a). Parkurun sonundaki sembolik çeşmeye ulaşıp ellerini köpürtme hareketi yaparlar. Öğretmen: "Mikrop kaçtı, eller tertemiz!" dediğinde çocuklar kollarını açıp tebessümle dengede dururlar. Çocuklar kaba motor becerilerini ve denge kontrolünü neşeyle pekiştirirler (D16.1, E3.2). Çocuklar beden dengesini, sıçrama kuvvetini ve arkadaşına yer açma nezaketini başarıyla sergilerler (D16.1, E3.2). Hareketli oyunun ardından çocuklar düzenli adımlarla çalışma masalarına geçerler (SNAB.4.ç, E3.2). Masalarda toplanan kuru yapraklar, beyaz resim kağıtları ve parmak boyaları bulunur. Çocuklar fırça yardımıyla kuru yaprağın damarlı yüzeyine sarı, turuncu ve kahverengi boya sürerler. Ardından yaprağı kağıda bastırıp kaldırarak büyüleyici bir 'Sonbahar Yaprak Damar Baskısı' üretirler (SNAB.4.ç). Masalarda çalışan çocuklar boyaları birbirleriyle nezaketle paylaşırlar. Öğretmen her çocuğun özgün yaprak desenini takdir eder. Günün değerlendirme çemberinde minderlere oturulur (FAB.1.b, D16.1, SDB2.1). Çocuklar yaptıkları renkli yaprak baskılarını arkadaşlarına gösterirler. Öğretmen: "Bugün boya yaptıktan ve yapraklara dokunduktan sonra ne yapacağız?" diye sorar. Çocuklar hep bir ağızdan: "Lavaboya gidip ellerimizi yirmi saniye sabunla yıkayacağız!" derler. Öğretmen çocukların temizlik bilincini över. Birlikte elleri ovalar gibi dairesel hareketlerle çevirerek dinlendirici bir el nefesi egzersizi yapılır. Masalarda yapılan yaprak baskıları sınıf panosuna 'Sonbaharın Renkleri ve Tertemiz Ellerimiz' başlığı altında sergilenir. Çocuklar doğayı incelemenin ve temizlik kurallarına uymanın sağlığımız için önemini kalıcı olarak öğrenirler. Öğretmen tüm çocuklara 'Tertemiz Eller Yıldızı' rozeti takar. Etkinlik bitiminde hep birlikte lavaboya gidip ellerini su ve sabunla köpürten minikler, hijyen rutinini mutlulukla tamamlarlar (D16.1). Çocuklar tertemiz elleriyle birbirlerine el sallayarak günü sağlık ve huzur içinde noktalarlar. Temiz ellerin sağlıklı bedenler ve neşeli oyunlar getirdiğini kalıcı olarak öğrenen çocuklar günü huzur ve neşeyle tamamlarlar.