19 Mayıs Hazırlığı – Atatürk'ün Samsun'a Çıkışı ve Millî Mücadele

Öğretmen etkinlik öncesinde Atatürk ile ilgili görselleri çocukların yarım ay biçiminde oturacağı alanda görünür biçimde hazırlar; mavi, sarı ve siyah fon kartonlarını, makasları ve yapıştırıcıları çalışma masalarına paylaşılacak şekilde yerleştirir. Ritim aletleri müzik çalışmasına kadar kapalı bir alanda bekletilir. Sınıfın uygun bir köşesi Atatürk merkezi olarak düzenlenir; görseller çocukların inceleyebileceği yükseklikte sergilenir. Çocuklar minderde buluştuğunda öğretmen bir gemi görselini göstererek, “Bu gemi nereye gidiyor olabilir? Görselde sana bunu düşündüren ayrıntı nedir?” diye sorar. Çocukların tahminlerini dinler, söz almak isteyenlere sırayla konuşma fırsatı verir. Ardından “Atatürk Samsun’a gemiyle gitmiştir. 19 Mayıs, Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı’dır; Atatürk’ün Samsun’a çıkışı Millî Mücadele’nin başlangıcı olarak anılır.” açıklamasını yaşlarına uygun, kısa cümlelerle yapar. Görseller üzerinden Samsun, gemi, yolculuk, özgürlük ve aydınlık sözcükleri tekrar edilir. Öğretmen Atatürk’ün Samsun’a ne ile gittiğini, kimlerle gitmiş olabileceğini ve neden yola çıkmış olabileceğini sorar. “Bir düşünceni görseldeki bir ayrıntıyla ya da bildiğin bir bilgiyle açıklayabilir misin?” diyerek gerekçelendirmeyi destekler. Çocuklar ikili eşleşerek bir görsel seçer, görselde gördükleri iki ayrıntıyı birbirlerine anlatır ve ortak bir tahmin oluşturur. Gönüllü ikililer düşüncelerini grupla paylaşır; öğretmen farklı cevapların dinlenebileceğini, tarihî bilgileri görsellerden ve konuşmadan birlikte anlamlandırdıklarını vurgular. Geçiş için öğretmen, “Şimdi geminin Samsun’a yolculuğunu bedenimizle canlandıracağız.” der. Çocuklar aralıklı biçimde ayakta durur; öğretmenin yönlendirmesiyle yavaş dalga hareketleri yapar, gemi hareket ediyormuş gibi dengeli adımlar atar ve “Samsun’a ulaştık” sözünde yerlerinde donarlar. Öğretmen “Yolculukta birlikte hareket etmek neden önemlidir?” sorusuyla kısa bir paylaşım alır. Çocuklar sakinleşip masalara geçmeden önce makasın oturarak, uç kısmı arkadaşlara dönük olmayacak biçimde kullanılacağını hatırlar. Sanat çalışmasında çocuklar mavi fon kartonundan denizi, sarı fon kartonundan güneşi, siyah fon kartonundan gemiyi oluşturmak için parçaları seçer. Atatürk görsellerinden istedikleri resmi çalışmalarına eklerler. Öğretmen önce parçaları yapıştırmadan karton üzerinde yerleştirmeyi modeller ve “Geminin denizde olduğu, güneşin doğduğu ve Atatürk’ün Samsun yolculuğunu anlatan bir düzen kur” yönergesini verir. Çocuklar önce planlar, sonra keser ve yapıştırır. İsteyen çocuk gemiyi büyük, isteyen küçük yapabilir; akranlar birbirinden fikir alabilir ancak her çocuğun çalışması kendi seçimine göre tamamlanır. Desteğe gereksinim duyan çocuklara öğretmen parçayı sabit tutma, sırayı hatırlatma veya güvenli kesim konusunda bireysel yardım verir. Çalışmalar tamamlanınca çocuklar ürünlerini Atatürk merkezine götürür ve yarım çemberde yeniden buluşur. Her çocuk, isterse çalışmasındaki bir ayrıntıyı göstererek “Benim resmimde…” cümlesini tamamlar. Öğretmen akranların yorum yaparken “Ben şunu fark ettim” ifadesini kullanmasını sağlar. Ardından ritim aletleri dağıtılır; herkes önce aletini dizinde sessizce tutar. Öğretmen iki kısa ritim örüntüsü çalar, çocuklar tekrar eder ve hangi örüntünün geminin yavaş yolculuğuna daha uygun olduğunu nedenleriyle seçer. “Samsun’dan Doğan Güneş” şarkısı birlikte söylenir. Çocuklar her dizede seçtikleri ritmi uygular; nakaratta sesi yükseltmeden birlikte söylemeye özen gösterir: “Samsun’dan güneş gibi / Doğdun sen Atatürk / Özgürlük barış için / Koştun sen Atatürk / Aydınlık yurt için / Coştun sen Atatürk.” Şarkı sonunda ritim aletleri toplanır ve Atatürk merkezi yeniden incelenir. Öğretmen değerlendirmede “Atatürk Samsun’a ne ile gitti?”, “Atatürk Samsun’a kimlerle ve niçin gitmiş olabilir?”, “Siz de bu gemide Atatürk’le olmak ister miydiniz? Neden?” ve “Atatürk ülkemiz ve milletimiz için neler yapmıştır?” Öğretmen sorularını yöneltir; çocukların cevaplarını yargılamadan dinler ve farklı düşüncelerini paylaşmalarına fırsat verir. Etkinlik uygulaması tamamlandıktan sonra konuya ve hedef yaş grubuna uygun hazırlanmış çalışma kâğıtları çocuklarla uygulanır. Öğretmen çalışma kâğıdı yönergelerini yaş düzeyine göre açıklar, çocukların çalışmalarını gözlemler ve gerektiğinde bireysel destek sunar.