Hareketli / Hareketsiz + Korkuluk

Öğretmen etkinlikten önce minderleri geniş bir daire olacak biçimde yerleştirir; topu, kutuyu, görsel kartları, korkuluk ve karga kuklalarını hazırlar. Bir kutunun üzerine kırmızı karton/eva ile “hareketli”, diğerinin üzerine mavi karton/eva ile “hareketsiz” sözcüğünü ve ayırt edici bir işareti yerleştirir. Masalara boya kalemleri, makas, yapıştırıcı, abeslang çubuklar ve korkuluk çalışması için renkli karton/eva parçaları konur. Çocuklar minderlere geçerken öğretmen “Ben küçük kaplanım, taştan taşa atlarım, minderleri görünce üstlerine zıplarım.” tekerlemesini söyler; çocuklar güvenli aralık bırakarak tekerlemeye uygun iki küçük zıplama yapar ve minderlerinde oturur. Öğretmen korkuluk kuklasını konuşturur: “Ben Korkuluk Dede. Tarlada duruyorum; şimdi yerimi değiştirmiyorum.” Ardından karga kuklası gelir: “Gak gak! Kanatlarımı çırpıyor, uçuyor, zıplıyorum.” Çocuklardan iki kuklayı dikkatle izlemeleri istenir. Öğretmen, “Hangisi yer değiştirdi? Bunu nereden anladın?” diye sorar. Çocukların hareketin yer değiştirme ya da vücut bölümünü oynatma olabileceğini fark etmelerine yardımcı olur. “Hareketsiz olmak hiç mi değişmemektir, yoksa şu anda kıpırdamadan durmak mıdır?” sorusuyla düşünmelerini sağlar. Her çocuk söz almak zorunda bırakılmadan, kuklayı işaret ederek veya kısa bir cümleyle fikrini paylaşabilir. Öğretmen topu minderlerin önünde tutar ve “Top şu anda hareketli mi, hareketsiz mi? Onu hareket ettirmek için ne yapabiliriz?” diye sorar. Bir çocuğun topu nazikçe yuvarlamasına izin verir; sonra top durduğunda yeniden sorar. Kutu, masa, sandalye ve sınıftaki güvenli nesneler için “Şu anda ne görüyoruz?”, “Kim ya da ne onu hareket ettirebilir?” ve “Neden böyle düşünüyorsun?” soruları kullanılır. Böylece çocuklar nesnenin her zaman tek bir gruba ait olmadığını; topun itildiğinde hareket edip durduğunda hareketsiz kalabildiğini, masanın ise kendi kendine yer değiştirmediğini gerekçeleriyle ifade eder. Çocuklar ikili ya da üçlü küçük gruplara ayrılır. Her gruba sırayla bir görsel kart verilir. Grup önce karttaki varlığın hareket edip etmediğine ilişkin tahminini konuşur, ardından kartı o anki duruma göre uygun kutuya yerleştirir. Öğretmen, farklı bir fikir olduğunda “Kartı neden diğer kutuya koymayı düşündün?” diyerek akranların birbirini dinlemesini sağlar; doğru kutuyu birlikte yeniden değerlendirmelerine fırsat verir. Gruplar sırayla sınıftan bir hareketsiz nesneyi gösterir, öğretmen de güvenli bir biçimde hareket edebilecek bir nesne için örnek ister. Geçişte çocuklar “Karga karga gak dedi, bin duvara bak dedi, annem babam geliyor, çifte mumlar yak dedi.” tekerlemesini ritimle söyler ve masalara yürür. Öğretmen “Hareketsiz Robot” şarkısını önce modelleyerek söyler. “Ben hareketsiz bir robotum, hiç kıpırdamadan dururum; eğer düğmeme basarsan hareketli bir robot olurum.” sözlerinde çocuklar heykel gibi donar; “kollar, omuzlar, dirsekler, bilekler; dizler, ayaklar” bölümünde yalnız söylenen vücut bölümünü hareket ettirir. Öğretmen düğmeye basma rolünü sırayla çocuklara verir; çocuklar arkadaşlarının kişisel alanına dokunmadan uzaktan işaret eder. Müzik hızlandığında yavaş ve kontrollü, durduğunda hareketsiz kalmaları hatırlatılır. Masalarda çocuklar korkuluklarını renkli karton/eva parçalarını seçip keserek, yapıştırarak ve boya kalemleriyle ayrıntı ekleyerek oluşturur; isterlerse abeslang çubuğu arkaya yapıştırıp kuklaya dönüştürür. Öğretmen makası güvenli kullanmayı hatırlatır, kesmede zorlanan çocuğa parçayı sabitleyerek destek verir. Bitiren çocuk, korkuluğunun hareketli mi hareketsiz mi olduğunu ve onu hangi olayın hareket ettirebileceğini söyler. Ürünler minderlerin yanında sergilenir; çocuklar bir arkadaşının çalışmasına “Korkuluğun bence… çünkü…” cümlesiyle nazik bir gözlem paylaşır. Değerlendirmede öğretmen çocuklara gün içinde neler yaptıklarını ve en sevdikleri etkinliği, hareketli ve hareketsiz kavramlarının anlamını, sınıftaki hareketli ve hareketsiz varlıkları ve topun itilince hareket edip durduğunda hareketsiz kalıp kalmadığını sorar. Etkinlik uygulaması tamamlandıktan sonra konuya ve hedef yaş grubuna uygun hazırlanmış çalışma kâğıtları çocuklarla uygulanır. Öğretmen çalışma kâğıdı yönergelerini yaş düzeyine göre açıklar, çocukların çalışmalarını gözlemler ve gerektiğinde bireysel destek sunar.