Hareketli / Hareketsiz + Korkuluk

Öğretmen etkinlik öncesinde minderleri yarım ay biçiminde yerleştirir. Kırmızı karton/eva ile işaretlenmiş “hareketli”, mavi karton/eva ile işaretlenmiş “hareketsiz” kutuları erişilebilir iki noktaya koyar; görsel kartları, topu, abeslang çubuklarını, boya kalemlerini, makasları, yapıştırıcıları ve çalışma kâğıtlarını hazırlar. Korkuluk ve karga kuklalarını görünmeyecek bir yerde tutar. Çocuklar minderlere geçerken öğretmen, “Ben küçük kaplanım, taştan taşa atlarım, minderleri görünce üstlerine zıplarım.” tekerlemesini söyler; çocuklar güvenli aralıklarla mindere birer küçük zıplama yapıp otururlar. Öğretmen korkuluk kuklasını çıkararak yavaş ve sakin bir sesle, “Merhaba, ben Korkuluk Dede. Tarlada yerimde duruyorum; şimdi bedenimi hiç oynatmıyorum.” der ve kuklayı sabit tutar. Ardından karga kuklasını hareket ettirir: “Gak gak! Ben Karga. Uçarım, zıplarım, hoplarım.” Çocuklara “İki arkadaş arasında ne fark gördünüz? Korkuluk ne yapıyor, karga ne yapıyor?” diye sorar. Çocukların cevaplarını hareketli ve hareketsiz sözcükleriyle yeniden ifade eder. “Hareketli, yer değiştiren ya da bedenini oynatan demektir. Hareketsiz, o anda kıpırdamadan duran demektir.” açıklamasını yapar. “Top yerde dururken nasıl? Yuvarlanınca nasıl olur?” sorusuyla bir nesnenin durumunun değişebileceğini somutlaştırır. Öğretmen sınıftan top, masa, sandalye gibi örnekleri gösterir; ardından görsel kartları tek tek kaldırır. Her kartta çocuklara önce düşünme süresi verir, sonra “Bu şimdi hareketli mi, hareketsiz mi? Neden böyle düşünüyorsun?” diye sorar. İkili konuşma için yan yana oturan çocuklardan önce arkadaşına fikrini söylemesini ister. Gerekçe kurmakta zorlanan çocuğa “Uçuyor mu, yerinde mi duruyor?” gibi iki seçenekli ipucu sunar; sözel katılmak istemeyen çocuk kartın yönünü ya da kutunun rengini gösterebilir. Öğretmen çocukları iki küçük gruba ayırır ve her gruba sırayla kart verir. Çocuk kartı inceler, arkadaşına ne düşündüğünü söyler, ardından kartı uygun kutuya bırakır. Öğretmen kutuya atmak yerine kartın yavaşça bırakılmasını modelleyerek güvenliği hatırlatır. Gruplar birbirinin seçimlerini dinler; farklı bir düşünce olduğunda “Kartta ne görüyorsun?” sorusuyla konuşmaları desteklenir. Her iki kutu birlikte kontrol edilir. Yanlış ya da farklı yerleştirilen kartlar için “Birlikte yeniden bakalım; bu resimde hareketi gösteren ipucu ne?” denir; çocuklar kartı değiştirmeyi seçebilir. Geçişte çocuklar ayağa kalkar ve öğretmen Karga Tekerlemesini bir dize söyleyip çocukların tekrar etmesini sağlar. Tekerleme sürerken çocuklar karga gibi kanat çırpar; öğretmenin “Korkuluk!” çağrısında kendi alanlarında heykel gibi hareketsiz kalırlar. Ardından “Hareketsiz Robot” şarkısında öğretmen önce sözleri ve hareketleri model olur. “Düğmeye basıldı” denildiğinde çocuklar kollarını, omuzlarını, dirseklerini, bileklerini, dizlerini ve ayaklarını hareket ettirir; “Robot durdu” denildiğinde güvenli bir duruşla hareketsiz kalırlar. Çocuklar robotun hızlı, yavaş ya da küçük hareketini seçebilir; birbirlerinin alanına yaklaşmadan hareket etmeleri hatırlatılır. Masalara geçildiğinde öğretmen korkuluk yapımını gösterir: Çocuklar renkli karton/eva parçalarını seçer, uygun parçaları yapıştırarak korkuluğun gövdesini oluşturur; abeslang çubuğu destek olarak ekler ve boya kalemleriyle yüzünü tamamlar. Makas kullanmak isteyen çocuklar parçaları öğretmenin kısa hatırlatmasıyla keser, istemeyenler hazır parçaları seçer. Öğretmen “Korkuluğun hangi bölümü hareketsiz duruyor? Karga gelirse hangi hareketi çizebilirsin?” sorularıyla çalışmayı kavramla ilişkilendirir. Bitiren çocuklar çalışmalarını minderlerin önünde gösterir ve bir cümleyle hareketli ya da hareketsiz bir ayrıntısını anlatır. Değerlendirmede çocuklara “Bugün neler yaptık/öğrendik?”, “Bugün hangi etkinliği yapmak hoşuna gitti?”, “Hareketli ve hareketsiz ne demek?”, “Sınıfımızda hareketsiz neler var?”, “Sınıfımızda hareketli neler var?”, “Sence bir top hareketli mi, hareketsiz mi?” ve “Bir masa neden hareketsizdir? Etkinlik uygulaması tamamlandıktan sonra konuya ve hedef yaş grubuna uygun hazırlanmış çalışma kâğıtları çocuklarla uygulanır. Öğretmen çalışma kâğıdı yönergelerini yaş düzeyine göre açıklar, çocukların çalışmalarını gözlemler ve gerektiğinde bireysel destek sunar.