Benzer gelişim alanı, yaş grubu ve kavramlara sahip önerilen etkinlikler
Öğretmen etkinlikten önce araba, tüy, fil, kalem, kitap, pamuk ve ağaç resimlerini çocukların görebileceği biçimde hazırlar; poşetleri, resim kâğıtlarını ve boya kalemlerini erişilebilir bir yere koyar. Çocuklar yarım ay şeklinde oturunca bir tüy ve bir fil resmi göstererek “Bu resimlerdeki nesneler gerçek olsaydı hangisini kaldırmak daha kolay olurdu? Neden?” diye sorar. Çocukların “hafif” ve “ağır” sözcüklerini kullanmaları desteklenir. Öğretmen, “Ağır olanı kaldırmak için daha çok güç gerekir; hafif olanı taşımak daha kolay olabilir.” diyerek kısa ve somut bir açıklama yapar. Her çocuğun düşüncesi dinlenir; farklı cevaplarda “Birlikte resme bakalım ve nedenini anlatalım.” denir. Öğretmen resimleri ikişerli gösterir: araba-tüy, kitap-pamuk, fil-kalem gibi. Çocuklar önce hangi resimdekinin ağır olacağını tahmin eder, sonra gerekçelerini söyler. Ardından seçilen resimler yere yan yana konur. Çocuklar öğretmenin iki aşamalı yönergesiyle önce hafif olduğunu düşündükleri resmi, sonra ağır olduğunu düşündükleri resmi işaret eder. Öğretmen “Kartların kendisini değil, karttaki nesneyi düşünüyoruz.” hatırlatmasını yapar. Sıralama sırasında “Tüyden daha ağır, ama filden daha hafif ne olabilir?” sorusuyla çocukların karşılaştırma yapması desteklenir. Gerekirse öğretmen iki resmi yeniden göstererek model olur. Çocuklar aralarında güvenli boşluk bırakarak ayağa kalkar. Öğretmen “Şimdi gerçek değilmiş gibi canlandıralım: Hafif pamuğu iki parmağınla alıp rafa koyuyormuş gibi yap. Şimdi ağır fili kaldırmaya çalışıyormuş gibi dizlerini hafifçe bük, kollarını kullan ve yerinde kal.” yönergesini verir. Araba, kitap ve ağaç resimleriyle kısa canlandırmalar sürdürülür. “Hangisini taşırken daha çok güç kullandın?” sorusuyla hareket deneyimi kavrama bağlanır. Çocuklar yeniden mindere geçtiğinde sınıfta ve bahçede görülebilecek ağır-hafif nesne ya da varlıklara, ardından evde kaldırmakta zorlandıkları nesnelere örnek verirler. Öğretmen her çocuğa bir poşet verir ve “Müzik çalarken sırayla iki ya da üç resim seçip poşetine koyabilirsin. Müzik durunca yakınındaki bir arkadaşınla eş ol.” der. Çocuklar resimlere zarar vermeden seçer ve müzik bitince ikili olurlar. Eşler poşetlerinden birer resim çıkarıp resimdeki nesneleri karşılaştırır; “Benim seçtiğim fil, senin seçtiğin kalemden daha ağır olur.” gibi cümleler kurarlar. Öğretmen “Poşetine hangi resim kartını eklersen seçtiğin nesneler daha ağır olurdu? Hangi kartı çıkarırsan daha hafif olurdu?” sorularını yöneltir. Çocuklar bir kart ekleyip çıkararak tahminlerini yeniden açıklar. Doğru bulma yarışı yapılmaz; eşlerin sırayla konuşması ve birbirinin fikrini dinlemesi desteklenir. Müzik yeniden çalınca çocuklar resimleri ve poşetleri öğretmenin gösterdiği yere bırakırlar. Her çocuk resim kâğıdını iki bölüm olarak kullanır; bir tarafa hafif, diğer tarafa ağır bir nesne ya da varlık çizer ve boya kalemleriyle resmini tamamlar. İsteyen çocuklar resmini arkadaşlarına “Ben bunu hafif/ağır çizdim, çünkü…” cümlesiyle anlatır. Değerlendirmede “Resimlerde neler gördünüz?”, “Resimlerde gördüklerinizden hangilerini taşıyabilirsiniz?”, “Poşetlerinize neler koydunuz?”, “Poşetlerdeki resimleri karşılaştırırken zorlandınız mı, neden?”, “Sınıfımızdaki en ağır ve en hafif nesneler hangileriydi?” ve “Evde kaldırmakta zorlandığın neler var?” soruları sorulur. Son olarak öğretmen çalışma kâğıtlarını dağıtır, çocuklara resimlerdeki ağır ve hafif olanları inceleyip yaşlarına uygun yönergeye göre işaretlemelerini açıklar ve gerektiğinde bireysel destek verir.
Nesnelerin ağırlığını ve kütlesini ölçmek için hangi aracı (terazi, baskül) kullanırız?
Eşit kollu terazide ağır olan kefe neden aşağı iner, hafif olan kefe yukarı kalkar?
Büyük olan her nesne her zaman ağır mıdır (örneğin koca bir pamuk yastık ile küçük bir demir bilye)?
Hazırladığınız hikâye kartında ağır fil ile hafif serçenin yolculuğunda neler oldu?
Etkinliğimizde öğrendiğimiz ağır / hafif kavramı + hikâye kartı hazırlama konusunu evinizde veya çevrenizde nerelerde gözlemleyebilirsiniz?
Sınıfta akıllı tahtada açabilir, çizim yapabilir veya çıktı alabilirsiniz.






